تاريخ مباني حاكميت و تحقيقات استقرار دولت (با تأكيد بر دولت مستقر در عصر صفوي)

حاكميت قدرتي است كه نظم حقوقي از آن ناشي مي‌شود و مشروط به هنجارهاي خارجي يا هيچ پيش‌هنجاري نيست و قدرتي بالاتر از آن وجود ندارد؛ هم‌چنين حاكميت به دولت موجوديت مي‌بخشد و از آن تفكيك‌ناپذير است. حاكميت داخلي شامل اختيارات دولت است كه براي اداره هيئت سياسي كشور و اعمال قدرت در جهت پيگيري منافع و امور اتباع و شهروندان به كار گرفته مي‌شود و از طرف ديگر، حاكميت خارجي مستلزم نفي هرگونه وابستگي يا تبعيت در مقابل دولت‌هاي ديگر است؛ دو گونه‌ از حاكميت كه در صورت شكل گرفتن نظام سياسي هر جامعه‌اي حول آن، مي‌توان تحقق حاكميت عيني آن جامعه را انتظار داشت. در اين ميان، عصر صفويه و دولت صفويان به مثابه بخشي از تاريخ و تمدن چندين هزار ساله ايرانيان، براي رسيدن به مقصود تحقق حاكميت مي‌تواند مطمح نظر و مطالعه موردي پژوهشگران قرار بگيرد؛ حاكميتي كه خود را فرستاده خدا مي‌دانست و در جهت استيلابخشي و بسط قلمرو و گستره تحت نفوذ خود، تلاش فراواني داشت. تلقي مرتبط دانستن اين دولت با محاسبات فرامادي كه مدنظر حاكمان صفوي بود، نزد گروهي از متشرعين و سرآمدان آن عصر نيز استوار شد؛ چرا كه با شكل‌گيري و استقرار اين دولت، بارقه اميدي براي رسيدن به مقصود و تثبيت موقعيت مذهبي در ايران آن سامان مشروعيت مي‌يافت كه حاكي از حمايت دو طرفه ميان اين گروه از سرآمدان و متنفذان و حاكمان صفوي است؛ لذا اين گروه به ياري حكومت پرداختند و صفويان نيز بر اساس برداشت خود از دين و مذهب عمل نمودند. با اين تبيين، در پژوهش حاضر با بررسي تاريخ مباني حاكميت و استقرار دولت، حكومت صفويان به مثابه مطالعه موردي و با استفاده از سير تطورات تاريخي ذيل روش تحقيق كيفي بررسي و تحليل شد.