حقوق متقابل مردم و حاكم در حكومت اسلامي (از ديدگاه نهج ‌البلاغه)

در حكومت اسلامي، قوانين حاكم بر اساس مباني ديني و الهي ترسيم مي شود؛ لذا انتظار از چنين جامعه‌اي، رفتارهاي دين‌مدارانه است؛ از همين رو، توقع از حاكمان اين حكومت اين است، كه رفتارهاي خود را با ديگران اعم از مخالف و موافق بر اساس دستورات ديني استوار گردانند؛ به همين ترتيب از مردم نيز انتظار مي‌رود روابط خود را با حكومت، بر اساس روابط ديني تنظيم نمايند. از طرف ديگر، از مهم‌ترين حقوق حاكم بر مردم، اطاعت از دستورات او، حمايت از او و داشتن رفتار خيرخواهانه نسبت به حكومت و حاكم است. در انديشه سياسي امام علي عليه السلام رابطه حقوقي مردم و حكومت رابطه‌اي دوجانبه و متقابل و به دور از هر گونه تبعيض و دوگانگي است؛ چه اينكه اگر حقي هست در هر دو سوي اين رابطه وجود دارد؛ به نحوي كه هر دو طرف ملزم به رعايت آن هستند. در اين پژوهش تلاش مي شود به بررسي حقوق متقابل مردم و حاكم در دين اسلام مطابق با آموزه هاي محموعه ارزشمند نهج البلاغه پرداخته شود.