14653

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ايران

گزارش پژوهشي

بعد از گذشت بالغ بر يك سال از بروزو كرونا در ايران و پشت سر گذاشتن سه قله، اين بيماري به طور نسبي به كنترل درآمد. با وجود اين بعد از اين مدت و تجربيات زيادي كه در زمينه روش هاي مقابله با گسترش بيماري در ايران و دنيا كسب شده است كشور با قله ديگري از بيماري مواجه شدكه شديدتر از قله هاي قبلي هم هست. مجموعه اي از عوامل، ازجمله نزديك شدن به سال جديد (سال 1400) و متعاقب آن خريدهاي عيد، سفرهاي نوروزي و همچنين شيوع ويروس انگليسي در كشور و كاهش رعايت پروتكل ها، زمينه جهش مجدد موارد ابتلا به بيماري را ايجاد كرد. البته براي جلوگيري از گسترش بيماري، دولت و ستاد ملي مقابله با كرونا اقدام هايي را نيز انجام داد و مصوباتي نيز ابلاغ شد، ولي به نظر مي رسد كه تصميمات اتخاذ شده به اندازه كافي در مقابله با بيماري كارامد نبودند. به عبارتي تصميمات و اقدام هاي مقابله با كرونا در اين مرحله از بيماري با نقاط ضعفي مواجه بودند. از اهم ضعف ها مي توان به اين موارد اشاره كرد: «عدم اتخاذ تصميمات قاطعانه كه باعث شد تا فرصت طلايي نوروز براي اجراي اقدامات اثربخش از دست برود»،«تصميم گيري نابهنگام ازجمله درخصوص ممنوعيت مسافرت ها و محدوديت كسب وكارها»، «ضعف حمايت هاي اجتماعي و اقتصادي و فقدان سازوكارهاي مناسب اجرايي و نظارتي براي اعمال محدديت ها»، «تأخير در بستن مرزهاي كشور»، «چندصدايي و تناقض گويي مسئولان درخصوص وضعيت بيماري در كشور»، «رويكرد مبتني بر توصيه و تمنا درخصوص فاصله گذاري اجتماعي به جاي تصميمات داراي ضمانت اجرايي». البته علاوه بر نقاط ضعف فوق، موضوع مقابله با اين بيماري در كشور با اشكالات ديگري ازجمله: «تركيب ناقص و فرايند هاي تصميم گيري انحصاري در ستاد ملي مقابله با كرونا»، «ظرفيت پايين تست گيري» و «فرايند كند واكسيناسيون» نيز مواجه است. درمجموع به منظور ارتقاي وضع موجود، موارد ذيل توصيه مي شود: - تقويت ساختار ستاد ملي مقابله با كرونا (ازجمله تقويت نقش كميسيون هاي ذي ربط مجلس و همچنين سازمان پدافند غيرعامل)، -بازنگري فرايندهاي تصميم گيري ستاد ملي كرونا با محوريت تصميم گيري جمعي و مبتني بر شواهد، - بازنگري درخصوص شيوه هاي اطلاع رساني با محوريت مرجع واحد براي جلوگيري از چندصدايي و تناقض گويي، - اعمال هرگونه محدوديت فاصله اجتماعي مبتني بر تدوين پروتكل هاي شفاف، ساده و همراه با ضمانت اجرايي، - طراحي بسته حمايت هاي اقتصادي و اجتماعي مؤثر جهت پشتيباني از گروه هاي متأثر از محدوديت هاي فاصله گذاري اجتماعي و پيش بيني اعتبارات لازم براي اجراي آن، -طراحي و اجراي سازوكارهاي اجرايي بازدارنده و داراي ضمانت اجرايي، مبتني بر مداخلات هوشمند، نرم و همراه با جريمه بازدارنده براي تخطي كنندگان از قرنطينه، -تقويت ظرفيت تست گيري، -تقويت ظرفيت روزانه توزيع واكسن، ثبت برخط همه واكسن هاي تزريق شده، آگاهي بخشي به جامعه درخصوص اينكه واكسن هاي داخلي داراي ايمني و اثربخشي كافي هستند، -تقويت نظام مراقبت بيماري ها و زيرساخت هاي رصد و تشخيص جهش هاي جديد ويروس كرونا، - استفاده از تجربيات مديريتي كشورهاي موفق درخصوص كنترل بيماري، -برنامه ريزي درخصوص بازيابي اجتماعي به منظور كاهش آسيب هاي ناشي از بيماري و همچنين تقويت سرمايه اجتماعي در جامعه.