شماره ركورد
14841
عنوان
كاركردها و مؤلفه هاي مهم در طراحي ماليات بر عايدي سرمايه مبتني بر تجارب كشورها
پديدآورندگان
ترابي فر، هادي تهيه و تدوين , تجريشي، سعيد تهيه و تدوين , سرمست، مهدي تهيه و تدوين , شريف زاده، محمدجواد اظهارنظر كننده , روحاني، علي ناظر علمي , پرهيزكاري، عباس ناظر علمي
سال انتشار
1041
زبان
فارسي
فايل ديجيتال
8680337
نوع گزارش
گزارش
چكيده فارسي
ماليات بر عايدي سرمايه با اهداف مختلفي مانند تنظيم فعاليت بخش هاي مختلف اقتصادي، محدود نمودن سوداگري، افزايش منابع عمومي، ايجاد عدالت اجتماعي و افزايش كارايي اقتصادي وضع مي شود. فارغ از درآمد اتفاقي، به طور كلي افراد درآمد خود را از طريق درآمد حاصل از كار يا درآمد حاصل از سرمايه به دست مي آورند. درآمد حاصل از سرمايه به دو نوع درآمد تقسيم مي شود: درآمد جاري (سود) سرمايه و عايدي سرمايه. درآمد جاري سرمايه، سود ناشي از سرمايه است كه طي دوره تملك دارايي يا سرمايه گذاري متناسب با بازدهي سرمايه يا به صورت درصد ثابت كسب مي شود؛ اما عايدي سرمايه درآمدي است كه از مابه التفاوت قيمت فروش و خريد يك دارايي هنگام فروش آن به دست مي آيد. مثلاً سود توزيعي سهام و درآمد حاصل از اجاره يك واحد آپارتمان ازجمله درآمدهاي جاري سرمايه است كه از سرمايه گذاري در بازار سرمايه و املاك طي دوره تملك براساس ميزان بازدهي يا قرارداد اوليه به دست مي آيد؛ حال اگر اين دارايي ها به فروش برسد، سود به دست آمده از آنها كه برابر تفاوت قيمت فروش و خريد دارايي است، به عنوان عايدي يا زيان سرمايه اين دارايي ها تلقي مي شود.
ماليات بر عايدي سرمايه (CGT)، مالياتي است كه بر عايدي حاصل از نقل وانتقال (خريدوفروش) دارايي هاي سرمايه اي شامل انواع دارايي منقول يا غيرمنقول، مشهود يا نامشهود وضع شود.
• ازجمله كاركردهاي اين پايه مالياتي مي توان به موارد زير اشاره كرد:
1. كنترل سوداگري: افزايش هزينه فعاليت هاي غيرمولد همچون سفته بازي و سوداگري در بازار املاك، ارز، سكه و... به نحوي كه به طور مؤثر مزيت خود را از دست بدهند، يكي از اهداف وضع ماليات بر عايدي سرمايه است. درواقع سوداگران در هنگام افزايش قيمت برخي دارايي ها و با پيش بيني اينكه در آينده قيمت آن دارايي ها بيشتر خواهد شد، شروع به خريد اين دارايي ها مي كنند و معمولاً پس از يك دوره كوتاه مدت دارايي ها را با قيمت بالاتر به فروش مي رسانند؛ اما با وضع اين ماليات انگيزه سوداگران براي مبادرت به خريدوفروش دارايي ها كاهش مي يابد و اين بازارها تبديل به بستري آرام براي تقاضاي واقعي خانوارها خواهد شد.
2. تأمين درآمد دولت: يكي از مهم ترين آثار ماليات بر عايدي سرمايه، كمك به تأمين منابع براي دولت است. مبتني بر تجارب بسياري از كشورها وضع ماليات بر عايدي سرمايه موجب افزايش درآمدهاي مالياتي مي شود. سهم قابل توجهي از درآمدهاي مالياتي در كشورهاي مختلف متعلق به درآمدهاي حاصل از ماليات بر عايدي سرمايه است.
3. ارتقاي عدالت در جامعه: ازجمله نكات قابل توجه درباره وضع ماليات بر عايدي سرمايه بهبود عدالت افقي و عمودي است. درواقع وضع ماليات بر عايدي سرمايه به رعايت عدالت بين كساني كه درآمد حاصل از نيروي كار كسب مي كنند و كساني كه عايدي سرمايه دارند كمك مي كند.
4. ترغيب بنگاه ها به تأمين مالي داخلي: ماليات بر عايدي سرمايه درخصوص دارايي سهام، مي تواند تصميمات بنگاه هاي اقتصادي خصوصاً در مورد توزيع سود و تأمين مالي را تحت تأثير قرار دهد. اگر نرخ ماليات بر عايدي سرمايه نسبت به نرخ سود تقسيمي سهام پايين تر باشد، شركت ها انگيزه كمتري براي توزيع سود خواهند داشت و به جاي آن اقدام به بازخريد سهام خود از بازار مي كنند. ماليات بر عايدي سرمايه با تغيير دادن هزينه نسبي منابع مختلف تأمين مالي شركت ها (از قبيل بدهي يا انتشار سهام جديد) منجر به تغيير رفتار بنگاه ها مي گردد بهنحوي كه بنگاه ها به تأمين مالي داخلي ترغيب مي شوند.
5. ارتقاي كارايي (با توجه به اثر قفل شدگي): يكي از كاركردهاي ماليات بر عايدي سرمايه (CGT) ارتقاي كارايي در اقتصاد كشور است؛ زيرا موجب مي شود سرمايه ها به سمت توليد واقعي سوق پيدا كند. البته بايد در طراحي اين پايه مالياتي توجه داشت كه اثر قفل شدگي و انحراف كارايي اتفاق نيفتد. اثر قفل شدگي به اين معناست كه سرمايه گذاران، براي به تعويق انداختن، كاهش يا معافيت ماليات، دارايي هايشان را بيش از حد بهينه نزد خود نگه مي دارند و نمي فروشند و اين فرايند تخصيص و توزيع كارا و بهينه را به خطر مي اندازد.
• طراحي پارامترهاي ماليات بر عايدي سرمايه نيازمند توجه به ملاحظات مختلفي است كه مهم ترين آنها عبارت است از:
1. درآمد مشمول ماليات: به طور كلي عايدي سرمايه برابر است با تفاوت قيمت فروش و قيمت خريد كه اين تفاوت مي تواند مثبت يا منفي باشد. عموماً درآمد مشمول ماليات همان عايدي سرمايه است كه كشورهاي مختلف سه نوع رفتار نسبت به آن دارند؛ عدم شمول، شمول جزئي و شمول كامل. در اين گزارش ضمن توضيح موارد مذكور، رفتار مالياتي هر كشور نسبت به عايدي سرمايه بيان مي شود.
2. دوره نگهداري: اكثر كشورها معياري را تحت عنوان مدت نگهداري در نظر مي گيرند كه در صورت نگهداري بيش از مدت تعيين شده، ميزان ماليات بر عايدي سرمايه از طريق نرخ يا ميزان شموليت كاهش مي يابد يا به طور كلي دارايي مشمول ماليات نمي شود. به طور كلي دليل به كارگيري اين سياست، حمايت از سرمايه گذاري به صورت بلندمدت است.
3. تعديل عايدي سرمايه نسبت به تورم: برخي بر اين باورند كه عايدي حقيقي بايد مشمول ماليات قرار گيرد و برخي معتقدند كه بايد عايدي اسمي مشمول ماليات باشد. به طور كلي دسته اول بر اين موضوع تأكيد دارند كه چون صرفاً عايدي اسمي دارايي متناسب با تورم افزايش يافته و تغييري در قدرت خريد او ايجاد نشده است، نبايد عايدي اسمي مبناي اخذ ماليات باشد. از طرف ديگر دسته دوم تعديل عايدي نسبت به تورم را باعث خدشه در عدالت مالياتي مي دانند؛ چراكه برخلاف طبقات پايين درآمدي كه سهم عمده درآمدهاي آنها حاصل از كار است، بخش بزرگي از درآمدهاي طبقات بالاي درآمدي را درآمد سرمايه تشكيل مي دهد؛ درنتيجه تعديل عايدي نسبت به تورم بيشتر طبقات بالاي درآمدي را منتفع مي سازد و عدالت افقي و عمودي در نظام مالياتي را خدشه دار مي كند.
4. نرخ ماليات: تعيين نرخ ماليات بر عايدي سرمايه، تحت الگوي ماليات بر مجموع درآمد اشخاص حقيقي يا ماليات بر عايدي سرمايه به صورت جداگانه، مي تواند تأثير مهمي بر برنامه و رفتارهاي مالياتي افراد داشته باشد. مثلاً تنظيم نرخ ماليات بر عايدي سرمايه بالاتر يا كمتر از نرخ ماليات بر بهره بانكي يا سود توزيعي سهام مي تواند نقش مؤثري بر تصميمات سرمايه گذاري افراد داشته باشد.
5. مسئله زيان: يكي از مهم ترين مسائل در طراحي ماليات بر عايدي سرمايه توجه به مسئله زيان سرمايه است كه كشورهاي مختلف، رفتار مالياتي متفاوتي نسبت به آن اتخاذ كرده اند و معمولاً آن را از عايدي سرمايه يا ساير درآمدها كسر مي كنند.
6. به تعويق انداختن بدهي مالياتي: يكي از موضوعات مهم در طراحي ماليات بر عايدي سرمايه، در نظر گرفتن قواعدي براي به تعويق انداختن پرداخت ماليات بر عايدي سرمايه در موارد خاص است. اين قواعد جهت اهداف مختلفي ايجاد مي شود كه ازجمله آنها مي توان به كمك به مديريت جريان نقدينگي كسبوكارها، از بين بردن موانع براي رشد مشاغل موفق و جلوگيري از تخليه سرمايه تجاري (سرمايه در گردش) از اقتصاد اشاره كرد كه همگي اين اهداف موجب كارايي بيشتر در نظام اقتصادي مي شوند.
7. نحوه شمول واحدهاي مسكوني شخصي: يكي ديگر از ملاحظات مهم در مورد ماليات بر عايدي سرمايه، رفتاري مالياتي با سكونتگاه افراد است. تعدادي از كشورها به كلي واحدهاي مسكوني را به شرط آنكه آن واحد يك دارايي شغلي نباشد يا مرتبط با اهداف شغلي مورد استفاده قرار نگيرد، معاف از ماليات قرار داده اند.
لينک به اين مدرک