15422

1402

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8937445

گزارش

تا به حال در فضاي سياستگذاري كشور، روايت هاي متعددي از خنثي سازي تحريم ارائه شده است؛ 1. رفع حقوقي تحريم و عادي سازي روابط ايران و بلوك غرب؛ 2. دور زدن تحريم و صدور مجوزهاي موردي؛ 3. استفاده از ابزارهايي نظير پيمان پولي، بانكداري فراساحلي، رمزارز و ... ؛ 4. اصلاحات اقتصادي داخلي. اين موارد روايت هايي از خنثي سازي تحريم هستند كه براساس توضيحات مندرج در گزارش، هيچ يك، پاسخ دقيق به تحريم نيستند، چراكه به عمق آنچه تحريم از اقتصاد ايران سلب كرد، پي نبرده اند. توضيح آنكه اقتصاد ايران قبل از انقلاب، نسبتي خاص با بلوك غرب در حوزه اقتصاد تعريف كرده بود؛ به موجب اين رابطه، يا كلان معامله، ايران به كشورهاي متعدد نفت مي فروخت و در ازاي آن، انباشت و سپرده اي از ارزهاي جهان روا در بانك هاي اروپايي دريافت مي كرد؛ اين سپرده ارزي به راحتي قابليت تراكنش داشت و از قِبَل آنها، تمامي نيازهاي فرامرزي ايران تأمين مي شد. به عبارت ديگر، اقتصاد ايران در اتمسفر مالي و بانكي غرب امكان فعاليت داشت و «زيست نفتي» در اقتصاد ايران جريان داشت. تحريم صادرات نفت ايران، توليد منابع ارزي را هدف گرفت و تحريم نظام بانكي، ادامه فعاليت اشخاص حقيقي و حقوقي ايران در فضاي بانكي غرب را با چالش مواجه كرد. براساس مطالب فوق و به موجب تحولات گسترده ژئوپليتيك و ژئواكونوميك در نظم بين المللي، پاسخ دقيق به تحريم، «جانمايي جديد و بازتعريف نقش ايران در عرصه بين الملل» است كه به موجب اين پاسخ، روايت هاي چهارگانه ذكر شده از خنثي سازي تحريم، نقش دقيق و مشخصي در سياست ورزي داخلي و كنش فرامرزي ايران پيدا خواهند كرد.