16993

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8957855

گزارش

مهاجران، شهروندان و افراد غيرمقيم يك كشور كه در خارج از مرزهاي آن زندگي مي كنند، در اصطلاح «دياسپورا» يا «جوامع خارج نشين» ناميده مي شود. با اين حال واژه «جوامع خارج نشين» تعريف دقيق و واحدي در ميان كشورها ندارد و برخي از كشورها، هم شهروندان خود و هم شهروندان ديگر كشورها با تبار و قوميت مشابه خود را به عنوان «دياسپورا» تعريف مي كنند. در عين حال واكنش كشورها به مساله جوامع خارج نشين هم يكسان نيست. در برخي از كشورها سياست¬هايي براي مديريت امور شهروندان خارج از كشور طراحي و اعمال شده است ولي در برخي ديگر از كشورها ضمن سياستگذاري و نهادسازي، قوانين منسجمي نيز به تصويب رسيده است. با اين حال هدف يكسان همه دولت ها، بهبود و ارتقا روابط با جوامع شهروندان مقيم خارج و استفاده از ظرفيت هاي علمي، فرهنگي و اقتصادي آنان است. جمهوري اسلامي ايران نيز با دغدغه اي مشابه بر ضرورت تدوين قانوني جامع در امور ايرانيان خارج از كشور و برنامه ريزي براي خدمت رساني هرچه مؤثرتر به اين سرمايه انساني تأكيد كرده است. در همين راستا و به منظور بهره برداري از تجارب انباشته بين المللي، گزارش پيش رو به بررسي قوانين و سياستگذاري هاي برخي از كشورها در حوزه جوامع خارج نشين پرداخته است.