16995

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8957858

گزارش

در سال هاي اخير سينماي ايران شاهد فاصله يافتن جشنواره فيلم فجر با نقطه ايدئال و تأثيرگذار آن بوده است. در ساليان دورتر جشنواره فيلم فجر به عنوان رويدادي سينمايي- ملي همواره خود را به عنوان كامل ترين و دقيق ترين دريچه نمايش فعاليت سال سينمايي ايران نشان مي داد؛ امري كه اكنون در آستانه برگزاري چهلمين دوره جشنواره، كمتر دلالت دارد. از اين رو بررسي رويه جشنواره فيلم فجر در اين دوران اهميت بيشتر يافته است. كاهش اعتبار جشنواره در اين سال ها عمدتاً خود را در نحوه اعتراضات گوناگون به آن نشان داده است. اين اعتراضات به دو رويكرد تقسيم مي شود: الف) رويكرد اجتماعي، عمومي و ملي، ب) رويكرد تخصصي، سينمايي. در گزارش پيشِ رو، مهم ترين دلايل آسيب هاي جشنواره فيلم فجر در ابتدا «عدم تمركز مديريتي» سپس «تغييرات زياد شكل و اجراي آن» و همچنين «كم رنگ شدن راهبرد اساسي در آن» مورد اشاره قرار گرفته اند. سپس در بخش دوم، جشنواره سينمايي به عنوان پديداري در تاريخ سينما مورد بررسي قرار گرفته است. اين بخش از گزارش با مرور تاريخ جشنواره سينمايي سه كاركرد را برجسته كرده است: 1. همبستگي جشنواره سينمايي با سياست ملي و هويت فرهنگي، 2. جشنواره سينمايي به عنوان پيشران فرهنگ سينمايي و سينما به مثابه هنر، 3. جشنواره سينمايي با كاركرد اقتصادي؛ ايفاي نقش در بازار سينماي جهان. با بررسي بخش دوم كه در حكم نوعي مطالعه تطبيقي است و همچنين نگاهي به گذشته ادوار جشنواره فيلم فجر، برخي ابعاد مهم در سياستگذاري هاي جشنواره را آشكار مي كند. در بخش پاياني گزارش، ابعاد راهبردي جشنواره فيلم فجر در سه عنوان صورت بندي شده اند: 1. هويت و استقلال جشنواره فيلم فجر، 2. اقتصاد سياسيِ جشنواره فيلم فجر، 3. جشنواره فيلم فجر و فرهنگ سينمايي ايران. اين عناوين در مقام نتايجِ بخش هاي پيشين، به نوعي در پي به دست آوردن تصوير درست از جشنواره سينمايي ملي ايران است كه از يكسو تخصصي و بخشي از تاريخ سينماي ايران و از ديگرسو، رويدادي ملي و هويتي و مؤثر در منافع ملي محسوب مي شوند. در بخش جمع بندي و پيشنهادها، مبتني بر آنچه بيان شد دو پيشنهاد راهبردي كلي نسبت به اصلاح روند ها و سياست هاي جشنواره فيلم فجر ارائه شده است. نخست تشكيل يك هيئت عالي رتبه سينمايي و فرهنگي به عنوان اعضاي آكادمي سينمايي كه عضو دائم هيئت داوران جشنواره فيلم فجر هستند. اين هيئت تعدادي نه در حد چند هزار نفر و نه در حد هيئت داوران جشنواره فعلي (كمتر از 10 نفر) هستند. همچنين چهره هاي آن بايد از ميان معتبرترين نام هاي سينماي ايران و همچنين شماري از شخصيت هاي علمي ـ فرهنگي معتبر كشور باشند. دومين پيشنهاد؛ ايجاد فرصت براي مديريت متمركز و تا حدي مستقل (خصوصاً در بعد اقتصادي) در بخش دبيرخانه جشنواره فيلم فجر است. اين اتفاق سياست هاي برگزاري جشنواره را يكپارچه ساخته و در طولاني مدت آن را به هويت واقعي و شخصيت تأثيرگذار آن نزديك خواهد ساخت.