17107

1400

فارسي

تهران مركز پژوهش‌هاي مجلس شوراي اسلامي

8959504

گزارش

شيوع بيماري كرونا افزون بر رخدادهايي همچون آلودگي هوا در تهران و ساير كلان شهرها، ريزگردها در برخي از مناطق كشور، تغييرات جوي و حوادث طبيعي، بسياري از ساختارها و چارچوب هاي آموزش و فعاليت مدارس را دستخوش تغيير كرد. تعطيلي فعاليت حضوري، توسعه آموزش هاي مجازي، تشكيل كلاس ها در ساعات متفاوت و گستره بيشتر يكي از مهم ترين تغييراتي بود كه در دو سال تحصيلي گذشته رخ داده است. واگذاري برخي اختيارات به شوراي مدرسه درخصوص تشكيل كلاس ها به صورت حضوري، مجازي يا تركيبي، يكي ديگر از تغيير برنامه هاي اين دوره بود. اين تجربيات مؤيد ديدگاه تفويض اختيار و ضرورت رعايت اقتضائات موقعيتي، منطقه اي و جغرافيايي است كه در بسياري از قوانين و مقررات به آنها تأكيد شده است. مديريت زمان آموزش يا تقويم آموزشي مدارس يكي از مؤلفههاي مهم برنامهريزي آموزشي و تربيتي است كه تأثير زيادي در كيفيت نظام تعليم و تربيت دارد. علاوه بر اهميت ذاتي موضوع، مسائلي همچون آلودگي هوا، ترافيك، برف و يخبندان و مهم تر از همه شيوه بيماري كرونا سبب شده است تا اصلاح تقويم آموزشي و ارائه يك الگوي جامع براي آن يكي از مباحث مهم چند سال اخير آموزش و پرورش تبديل شود. بنا بر اهميت موضوع، در اين پژوهش ابتدا قوانين و مقررات مرتبط با مديريت زمان آموزش يا همان تقويم آموزشي گردآوري و مورد تحليل قرار گرفته اند. در بخش ديگري نيز به شكاف ميان مقررات و اجرا و برخي از دلايل وجود اين شكاف پرداخته شده است. برمبناي تحليل هاي انجام شده، مسائل و ريشه مشكلات مرتبط با تقويم آموزشي شامل موارد ذيل است: 1. تعدد مراجع تصميم گير و عدم شفافيت در حدود و اختيارات هريك از آنها، 2. رويكرد تمركزگرا و كم توجهي به تفويض اختيار، 3. تعارض و تناقض ميان مصوبات مراجع مختلف و حتي مصوبات يك مرجع، 4. عدم امكان تحقق بخش عمده اي از مصوبات و مقررات مربوط و فاصله زياد ميان مقررات و اجرا، 5. نگرش غيرجامع در اجراي سند تحول و بي اعتنايي به اقتضائات دورههاي تحصيلي. در بخش ديگري نيز برمبناي تحليل هاي انجام شده و تجربيات جهاني راهكارهاي ذيل پيشنهاد شده است: 1. شفاف سازي و تعيين حدود اختيارات هريك از مراجع تصميم گيري، 2. شروع سال تحصيلي در اولين روز هفته متناسب با اقتضائات (منطقهاي و مدرسهاي)، 3. تغيير رويكرد از تمركزگرايي به كاهش تمركز و تفويض اختيار به شوراهاي آموزش وپرورش استان، شهرستان و مدرسه، 4. تقسيم بندي تعطيلات به دو گروه تعطيلات رسمي (ملي) و تعطيلات منطقه اي، 5. يكسان سازي تعطيلات مدارس و ساير دستگاه ها و كارخانه ها، 6. تعيين سال تحصيلي مستقل براي معلمان و كاركنان، 7. جابه جايي تعطيلات نوروزي مدارس.