تحليل محتوي تدريبات الاستيعاب القرائي في الكتب العربيّة للمرحلة الثانوية الأولي علي أساس تصنيف باريت

تحليل محتواي تمرين هاي درك مطلب كتاب هاي درسي عربي متوسطه اول بر اساس طبقه بندي برت

رويكردهاي جديد آموزشي بر توجه به آموزش و به كارگيري روش هاي مطلوب و بهبود كيفيت ابزارهاي آموزشي مانند كتاب هاي درسي تأكيد دارند. در همين راستا، كارشناسان و متخصصان امر آموزش بر ضرورت اعتبارسنجي مؤلفه هاي مؤثر در فعاليت هاي آموزشي با تكيه بر تئوريهاي علمي و معتبر توصيه مي كنند. هدف از اين مطالعه تحليل تمرين هاي درك مطلب كتابهاي درسي عربي دوره متوسطه اول در مدارس ايران با استفاده از طبقه بندي برت (1976) مبتني بر روش توصيفي- تحليلي است. در اين پژوهش محققان از بازبينه اي، شامل سطوح مختلف اين نظريه يعني درك مطلب تحت اللفظي، بازسازماندهي، استنباط، ارزشيابي وقدرداني (درك) استفاده كرده و سپس سؤالات تمرينها را بر اساس فراواني و درصد، طبقه بندي نموده اند. براي مقايسه كتاب هاي عربي از نظر وجود يا عدم وجود تفاوت معنادار ميان آنها در حيطه پرسشهاي درك مطلب، از آزمون كروسكال- واليس استفاده شده است. همچنين براي تشخيص اينكه آيا در كتابهاي عربي متوسطه اول تعداد پرسشهاي درك مطلب با سطوح مختلف آن (مطابق با طبقه بندي برت) تفاوت معناداري با يكديگر دارند يا خير، آزمون متغيره به كار گرفته شد. در اين پژوهش، جامعه و نمونه آماري منطبق بر يكديگرند و شامل 126 سوال تمرينهاي پسامتني كتب عربي سال تحصيلي (1398- 1399 / 2019-2020) ميباشند. نتايج تحليل نشان داد كه نويسندگان اين كتابها عمدتاً بر پايين ترين سطح سؤالات درك مطلب، يعني درك مطلب تحت اللفظي تمركز كردهاند. و اين بي توجهي و غفلت، سبب ضعف دانشآموزان در مهارت تفكر تحليلي و انتقادي ميشود و اين قبيل تمرينها به پيشرفت آنها كمك چنداني نميكند. همچنين مشخص شد اصل توالي محتوا به معناي چينش تمرين ها از ساده به مشكل، و از امور مادي به امور معنوي و ذهني رعايت نشده است.

New educational approaches focus on the attention on teaching and application of appropriate methods as well as improving the quality of educational tools such as textbooks. In this regard, the education experts recommend the necessity of validation and the effective factors on educational activities based on valid and scientific theories. The purpose of the present study, "analyzing the comprehension exercises in Arabic textbooks of junior high school in Iran's school using Barrett’s classification (1976)", is based on analytic-descriptive method. In the present research the researchers apply reviewing, including different levels of this theory i.e. literal comprehension, reorganization, inferential comprehension, evaluation and appreciation (understanding) and then classify the questions of exercises according to frequency and percentage. The Kruskal-Wallis Test has been used to compare the Arabic textbooks to see whether there is a significant difference in the field of comprehension questions among them or not. Also the mono variable Test has been used to find out if there is a significant difference between the number of comprehension questions with its different levels (according to Barrett’s classification) in Arabic text books of junior high school. In this research, the statistical population and sample coincide and include 126 exercises which come after the texts in the Arabic textbooks in curriculum year (1398-99/ 2019-2020). The results of this analysis illustrate that the authors of these books mostly concentrate on the lowest level of comprehension questions namely literal comprehension. This negligence causes the students’ weakness in critic and analytic thinking skill and these exercises do not help the students’ progress and promotion