تحليل الخطاب النقدي للخطب تركيزاً علي منهج فيركلاف (خطب هاشم بن عبدمناف نموذجاً)

تحليل گفتمان انتقادي يكي از رويكردهاي تحليل گفتمان وبررسي متون است كه در حوزه زبانشناسي مورد نقد وبررسي قرار مي‌گيرد. در اين رويكرد، زبان مجموعه‌اي از روابط عميق ميان قدرت وايدئولوژي در گفتمان‌هاست. رويكرد فركلاف الگويي است كه گفتمان را در سه سطح توصيف، تفسير وتبيين به چالش مي‌كشد. حاصل آن، درك عميقتر وفهم بهتر مخاطب از گفتمان است تا بتواند داوري وقضاوت منصفانه‌تري نسبت به آن داشته باشد. نورمن فركلاف نظريه پرداز وپژوهشگر بريتانيايي در اين رويكرد، متون را در خدمت روابط اجتماعي وسياسي وفرهنگي مي‌گيرد. در اين مقاله سعي بر آن شده است خطبه‌هاي هاشم بن عبد مناف با رويكرد تحليل گفتمان انتقادي فركلاف در سه حوزه توصيف وتفسير وتبيين مورد مطالعه وبررسي قرار گيرد.هدف اصلي از اين پژوهش، مطالعه متون قديمي در رويكردي مدرن؛ يعني تحليل گفتمان انتقادي است. خطبه‌هاي هاشم بن عبدمناف در رويكرد فركلاف، در سطح توصيف پيرامون ويژگي‌هاي زباني خطب، مانند جملات ونقش كلمات وسپس چگونگي انعكاس مفاهيم قدرت وايدئولوژي در بستر نحو عربي بررسي؛ در بخش تفسير، همراه با ساختار وسياق خطبه‌ها چگونگي گفتمان وابعاد آن، تحليل؛ ودر سطح تبيين (تأويل) ايدئولوژي، قدرت وسلطه نرم در جامعه جاهلي در سطح منطقه‌اي وبين المللي منعكس مي‌گردد. او تلاش مي‌كند با نحوه قدرت واعمال آن در عرصه سياسي، حكومت وموجوديت خود را حفظ نمايد.