دراسة تداولية للكتابات الجدارية العربية والفارسية من المنظور الغرايسي

نظرية اصول همكاري كه باني آن پول گرايس است بر پاية قواعدي استوار است كه بر محور ارتباط زبان و مخاطب و ويژگي‌ها و ابعاد آن مي‌چرخد. گرايس اين چهار قاعده را شامل اصل كميت، كيفيت، روش و مناسبت معرفي مي‌كند و معتقد است اگر سخني متناسب با اين چهار قاعده باشد به اصل همكاري شناخته مي‌شود و اگر بنابر اغراض بلاغي خاص، برخلاف اين قواعد صورت پذيرد در اين صورت تابع اصل نقض همكاري است. در اين پژوهش تلاش مي‌شود اصول همكاري يا نقض آن در ديوارنوشته‌هاي عربي و فارسي كه پديده‌اي نوظهور در جوامع كنوني به شمار مي‌آيد و عموما پيام آن به صورت غيرمستقيم به مخاطب منتقل مي‌شود، مورد بررسي قرارگيرد. بر اين اساس 400 ديوارنوشتة عربي و فارسي انتخاب شد تا با بررسي آن‌ها بر اساس اصول همكاري گرايس، زمينه‌هاي مشترك فرهنگي ميان عرب‌ها و ايرانيان كشف گردد. نتايج نشان مي‌دهد بخش زيادي از ديوارنوشته‌هاي عربي و فارسي (%63عربي و %59 فارسي) در پي نقض اصول همكاري گرايس پديد آمده‌است و علت اين امر مي‌تواند در اين باشد كه ديوارنويس قصد دارد پيام‌هايي را كه نمي‌تواند صراحتا به مخاطب انتقال دهد، با ساختاري تلويحي به وي منتقل نمايد. بنابراين اين ميزان از تشابه مي‌تواند بيانگر مشابهت‌هاي فرهنگي ميان عرب‌ها و ايرانيان باشد.