انسان در حديقه الحقيقه سنايي

مسئله اصلی در این تحقیق، انسان در حدیقهٔ سنایی است. انسان به واسطهٔ داشتن خصوصیات متعالی و نیز توانایی فعلیت بخشیدن به استعدادهای خود، اساساً با حیوان و سایر موجودات عالم متفاوت است و همین بحث از دیرباز مورد بحث و بررسی بسیاری از اندیشمندان مسلمان، به ویژه حكیم سنایی بوده است. نگارنده در سه بخش سعی می كند. مقصود سنایی از انسان و ویژگی های منحصر به فرد أو و نیز راه های رشد و تعالی آدمی را در حدیقه سنایی نشان دهد. در بخش اول مقصود از انسان را با بحث از اهمیت و اصالت وجود و برخی عواطف و خاص وی بیان كرده ایم. در بخش دوم از خصایص ویژه ای سخن گفته ایم كه آدمی بدون آنها تحت هر شرایطی، با حیوان و حتی سایر موجودات، تفاوتی ندارد. نظیر: علم، احسان، اخلاص، هدایت، ریاضت، تقوی و ... در بخش سوم نیز عوامل و راه های رشد و كمال انسان را با طرح مباحثی از معرفت، رهایی از خویشتن، درونگرایی ارائه نموده ایم. نتیجه آنكه آدمی آن نیست كه تنها به ادای واجبات قیام نماید و یا به كسب علم و معرفت خالی روی بیاورد ، بلكه باید به اخلاق خدایی آراسته گردد و به مرتبه ای برسد كه پیوسته و بی اختیار، از وی نیكی و راحت به همنوعانش ریزان باشد و بدون مزد و منت به همه نیكی نماید و راستی و نیكی ذاتی او گردد. هدف از این پژوهش، این است كه خواننده با تأمل و تعمق در بخش های مختلف مقاله، به ویژه نمونه های شعری مربوط بتواند میزان رویكرد و توجه انسانی سنایی را در حدیقه الحقیقه دریابد و بتواند به تجزیه و تحلیل آثار دیگر شاعران هم مكتب وی، همچون: عطار و مولوی در همین زمینه بپردازد.