تحليل عمليات اجرايي آبخيزداري بر كاهش سيل و رسوب مطالعه موردي حوزه آبخيز فارسبان استان همدان

عملیات آبخیزداری در راستای كنترل فرسایش ورسوب تشدید شونده در بیشتر حوزه های آبخیز كشور بمنظور جلوگیری از پرشدن مخازن سدها و خسارت به اماكن تاسیسات و اراضی پایین دست در حال اجرا است. آبخیزداری در حقیقت علم مدیریت منابع آب و خاك در جهت حفظ و تغذیه سفره های آب زیرزمینی، كنترل سیل، فرسایش و رسوب و بهبود پوشش گیاهی انجام می باشد. به منظور ارزیابی نتایج اجرای پروژه های آبخیزداری در یك حوزه آبخیز، پژوهشی در حوزه آبخیز فارسبان شهرستان نهاوند در استان همدان انجام شد. این حوزه در سال ۱۳۷۶ مورد مطالعه اجرایی آبخیزداری قرار گرفته و عملیات اصلاحی و كنترلی آبخیزداری در آن طی سال های ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ اجرا شده و مقایسه دادههای اولیه مطالعاتی آن با دادههای به دست آمده ملاك قضاوت در خصوص تاثیر عملیات آبخیزداری در حفظ و احیاء آب و خاك قرار گرفت. بدین منظور با اندازه گیری های صحرایی و مطالعات دفتری نسبت به بررسی نتایج حاصله از انجام اقدامات ابخیزداری اقدام گردید این مقایسه نشان داد سازههای مكانیكی در ابتدای ساخت در طول سال امكان كنترل ۲۷۹۰۹ مترمكعب آب را در هر نوبت آبگیری حوزه فراهم نموده و در این راستا حجم سیلاب با دوره بازگشت های ۲ تا ۱۰۰ ساله به طور متوسط ۱۸ درصد كاهش یافت. میزان فرسایش و رسوب نیز در این مدت حدود ۲۸ درصد نسبت به قبل از اجرای عملیات آبخیزداری كم شده است.