تصويري از ذهن و زبان صائب

نویسنده در این مقاله، در پی آن است تا جایگاه عناصری از قبیل معنی، تصویر، تخیل و زبان را در شعر صائب تبریزی بیش از پیش بكاود و پیوندهای نزدیك آنها با یكدیگر را باز نماید. نگارنده اعتقاد دارد كه صائب، از میان تمامی عوامل و عناصر شعری، به زبان و تخیل اهمیت بیشتری داده است. در شعر وی تلفیق دل انگیز دیگری از احساسی و ادراك، از همان نوع كه در مكتب فكری - فلسفی صدارالمتألهین می توان دید، به چشم میخورد. صائب در تمثیل های دلنشین خود بیشتر به طبیعت و جهان نظر دارد و برون گراست، اما در مفهوم و مضمون اصلی درون گرا، در واقع، هدف از كاربرد بسیار تمثیل و نماد در شعر او نیز، تلاش برای تبیین مفاهیم ذهنی و مجردی است كه قصد دارد به خوانندهٔ خویش القا نماید. این امر، به خودی خود، شاعر را ناگزیر از دستیازی به اجزا و عناصر محسوس و ملموس موجود در طبیعت می نماید. در عین حال، می تواند از دلایل مهم حضور چشمگیر طبیعت در شعر وی به شمارآید.