مقايسه وضعيت گرمايي فضاهاي باز در پنج اقليم متفاوت ارزيابي شاخص هاي گرمايي فضاي باز

حضور مستمر مردم در فضاهای باز یكی از نشانه های سرزندگی و شادابی مكان های شهری است كه بدون تأمین شرایط اقلیمی مناسب تحقق نمی پذیرد. طراحان شهری، معماران منظر و معماران برای ایجاد مكانی مناسب نیازمند آگاهی از شرایط اقلیمی و كنترل آن هستند كه عمدتاً با كنترل عناصر اقلیمی و عناصر طراحی محیط میسر می شود. شاخص های گرمایی فضای باز یكی از ابزارهایی است كه به كمك اطلاعات هواشناسی وضعیت گرمایی این فضاها را پیش بینی می كند. مقاله حاضر با استفاده از برداشتهای میدانی و مشاهده رفتارهای مردم در فضاهای باز شهرهایی با پنج اقلیم متفاوت، میزان كارایی معیارهای فوق در پاسخگویی به نیاز طراحان را به آزمون می گذارد. این مشاهدات در شهرهای اهواز (گرم و نیمه مرطوب)، كاشان (گرم و خشك)، كوالالامپور مالزی (گرم و مرطوب)، تهران و شیراز (معتدل و خشك) و شفیلد انگلستان (سرد) در اوج گرمای تابستان و اوج سرمای زمستان در سال های ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ انجام شده است. ابزار اندازه گیری به كار رفته در این تحقیق دستگاه هواشناسی كسترال (با قابلیت برداشت آمار دما، رطوبت نسبی و جریان باد) و دوربین عكاسی برای ثبت نحوه حضور و رفتار مردم در مسیرها و مكانهای مورد مطالعه است كه از مقایسه آن با پیش بینی های حاصل از معیارهای گرمایی فضای باز میزان كارآمدی این شاخص ها برای كمك به برنامهریزان و طراحان، بویژه در حوزه معماری منظر و طراحی فضاهای باز را محك میزند. به این منظور دادههای میدانی بر نمودارهای نسایكرومتریك مربوط به هر شاخص ترسیم شده و با مقایسه وضعیت گرمایی پیش بینی شده توسط شاخصی و نوع رفتار و مدت حضور مردم در فضاهای باز، میزان دقت آن شاخص در اقلیم موردنظر بررسی شده است. نتایح یافته ها نشان می دهد كدام شاخص برای اقلیم مورد نظر معتبرتر است و همچنین كمبودهای آن تا حدودی روشن می شود. بعلاوه می توان اهمیت و نقش خرد اقلیم ها در طراحی و ساخت فضاهای باز و معماری منظر متكی به شاخصی گرمایی را بویژه برای زمینه های كاربردی در ایران نشان داد.