تصوير معراج پيامبر (ص) در آيينه ي شعر فارسي

ست در فرهنگ دینی و ادبی ما، این واژه را با واقعه ی تاریخی سفر » معاریج « و » معارج « و جمعش » نردبان « به معنای » مِفعال « اسم ابزار عربی بر وزن » معراج « پیامبر اكرم اسلام)ص( به آسمانها مرتبط میدانند. بنیاد این تفكّر در قرآن مجید آیه اول سوره ی الاسراء است: سبحان الذی اسری بعبده لیلا من المسجدالحرام الی المسجد الاقصی الذی باركنا حوله لنُریه من ایتنا انّه هو السمیع البصیر. شرحی از این حادثه است كه در شعر و ادب فارسی)تعلیمی، غنایی و عرفانی( جایگاهی بس والا یافته است، به گونهای كه سبب » شب معراج « ، بنا بر این اعتقاد های بسیاری شده است. » معراج نامه « تالیف رسالهای منظوم یا منثور است كه به ماوراءال ط بیعه مربوط میشود و » معراج نامه « در آن شرح بالا رفتن انسان به طبقات آسمان میآید و از فضاهایی مانند بهشت، دوزخ و برزخ و كیفیت آنها و نیز دیدار با فرشتگان و یا دیدار الهی سخن به میان میآید . در ایران، پیش و پس ازظهور اسلام، این نوع كتابها سابقهای طولانی نوعی كتاب فقهی یا معراجنامه است كه پیش از اسلام تالیف شده و شرح سفر معادی مردی ساده و خوش قلب است كه به » ارداویرافنامه « دارد. برای نمونه آسمانها رفته و سرگذشت و حوادث بهشت و دوزخ را حكایت میكند. در این نوشتار به معرفی شاعرانی كه درباره معراج پیامبر اشعاری سروده اند می پردازیم و معراجنامه های آنان را تحلیل و شرح می كنیم.