بررسي روابط برخي صفات زراعي گياهچه هاي برنج در شرايط تنش خشكي

برنج از مهمترین محصولات كشاورزی ایران و جهان است و خشكی یك عامل محدود كننده مهم در تولید این محصول است اصلاح برای تحمل به خشكی می تواند یك روش موثر برای بهبود و پایداری عملكرد در مناطق كم آب باشد در این بررسی 22 ژنوتیپ برنج شامل دو ژنوتیپ والدینی متحمل به خشكی Balaو حساس Azucena و بیست ژنوتیپ وارداتی و بومی ارزیابی شدند تركیب 22 ژنوتیپ برنج به همراه دو تیمار خشكی نرمال و تنش 5- بار به صورت فاكتوریل به عنوان تیمارهای مورد بررسی در نظر گرفته شدند خصوصیات مورد مطالعه شامل قطر ریشه وزن ریشه تعداد ریشه طول ریشه وزن ساقه طول ساقه زیست توده و كد ژنوتیپی میزان تحمل نسبی ژنوتیپ ها به خشكی بود در شرایط تنش خشكی وزن ساقه با وزن ریشه دارای همبستگی منفی بود همچنین صفات طول ریشه و وزن ریشه با هیچ یك از صفات دیگر همبستگی معنی داری نداشت نتایج رگرسیون پیش رونده در شرایط تنش خشكی جهت گزینش صفاتی كه نقش بیشتری بر روی صفت كد ژنوتیپی داشتند نشان داد زمانی كه كد ژنوتیپی به عنوان متغیر وابسته و سایر صفات به عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شدند به ترتیب صفات طول ساقه طول ریشه قطر ریشه و وزن ریشه بیشترین مقدار 69 درصد تغییرات كد ژنوتیپی را توجیه كردند رگرسیون مرحله ای با در نظر گرفتن زیست توده به عنوان متغیر وابسته و سایر صفات به عنوان متغیرهای مستقل نشان داد كه در شرایط تنش خشكی صفات وزن ساقه و وزن ریشه R2=0/61 به ترتیب بیشترین تاثیر را بر صفت زیست توده داشتند