تحليل ساختار و محتواي طنز در رساله دلگشاي عبيد زاكاني

طنز و طنز پردازي از شيوه هاي بيان مسايل انتقادي جامعه مي باشد. از نگاه اهل ادب طنز شيوه اي خاص براي بيان مفاهيم تند انتقادي اجتماعي و سياسي است. زبان طنز در رساله دلگشا طرز افشاي حقايق تلخ و تنفر آميز ناشي از فساد و بي رسمي هاي فرد يا جامعه است. در پژوهش هايي كه تا به حال در زمينه عبيد و آثار وي صورت گرفته است، به ويژگي هاي زباني و شگردهاي هنر طنز وي پرداخته شده و يا به طور كلي به جنبه ها و موضوعات انتقادي وي اشاره شده است، اين مقاله پس از مقدمه كوتاهي درباره جامعه شناسي ادبيات و نگاهي به اوضاع سياسي، اجتماعي و فرهنگي عصر عبيد، به تحليل ساختاري و محتواي رساله دلگشا و بيان اين كه به ترتيب چه مفاهيمي براي او داراي اهميت و اولويت بوده پرداخته است. از اين رو مي توان تشخيص داد كه جامعه ي آن روز از ديد منتقد چيره دست و ژرف كاوي چون عبيد، گرفتار چه نوع معضلات و ناهنجاري هايي بوده است. اين نوشته مي تواند با نشان دادن بسامد مفاهيم مد نظر عبيد زاكاني، بخشي از مصائب روزگار عبيد را به زبان طنز به نمايش بگذارد.