بررسي تطبيقي اصول و ارزشهاي انسان شناختي حاكم در برنامه درسي ايران، تركيه و ژاپن (دوره ابتدايي)

يكي از بزرگترين مسائل فلسفي جهان مساله ارزشهاي انسان شناختي است، كه مسير كلي زندگي انسانها را در جهان مشخص مي كند. ارزشهاي انسان شناختي هسته مركزي اهداف تعليم و تربيت قلمداد مي گردد. برنامة درسي هر كشوري بيانگر هدفها و آرمان هاي تربيتي و نيز منعكس كننده ارزشها و اعتقادات و به طور كلي، فرهنگ آن كشور است. كه از دل ارزش هاي انسان شناختي آن بيرون مي آيد. هدف پژوهش حاضر بررسي و مقايسه اصول و ارزش هاي انسان شناختي برنامه درسي دوره ابتدايي سه كشور ايران، ژاپن و تركيه با استفاده از الگوي برودي (توصيف، تفسير، همجواري و مقايسه) است. براي اين منظور مصاديق ارزش هاي انسان شناختي دوره ابتدايي، اعم از شباهت ها و تفاوت هاي اين مصاديق در برنامه درسي سه كشور ايران،ژاپن و تركيه، با استناد به منابع موجود، موردبررسي قرارگرفت. نتايج حاصله از مقايسه اسناد، مدارك و منابع موجود، بيانگر آن است كه رويكرد برنامه هاي درسي و تربيتي ايران، فطرت گرايي توحيدي است و مصاديق ارزش هاي انسان شناختي در برنامه درسي نيز ، مبتني بر عقل و دين ،و يا سازگار بين آن دو اعلام شده است، در حاليكه در برنامه درسي ژاپن رويكرد حاكم بر برنامه درسي تلفيقي و جهت گيري ارزشها، مبتني بر فضيلت گرايي مي باشد، و در برنامه درسي تركيه بر اساس رويكرد دموكراتيك ، سكولار و جهت گيري ارزشها نيز مبتني بر فرهنگ دموكراسي ،حقوق بشر و طبيعت گرايي مي باشد. تاكيدات برنامه درسي دوره ابتدايي ايران بر مواردي از قبيل: كرامت ذاتي و اكتسابي انسان ، كسب فضايل اخلاقي و سلامت جسماني، تكوين و تعالي جنبه هاي انساني براي تقويت روابط حق محور، عدالت گستر و مهرورزانه با همه انسانها و مخلوقات در سراسر جهان و ارزش زيبايي شناختي، با ارزش هايي همانند واكاوي خود، رابطه با ديگران، و احترام به طبيعت و بزرگترها، در برنامه درسي ژاپن، و ارزش هايي از قبيل: احترام به خود، آزادي و استقلال، عشق، انصاف و عدالت، در برنامه درسي تركيه نشانه هايي از شباهت برنامه هاي درسي در سه كشور مورد مطالعه مي باشد، عليرغم اين شباهتها، تفاوتهاي بين سه نظام آموزشي مذكور، نيز چشمگير است.