بررسي«توضيح الاخـلاق» و مقايسه ي آن بـا اخـلاق ناصري

مساله:توضيح الاخلاق، نوشتۀ خليفه سلطان علاءالدين حسين پسر امير رفيع الدين صدر نويسنده، فقيه و محقق قرن يازدهم است. وي وزير سه تن از شاهان شاه صفوي بوده است. موضوع اين اثر چنان كه، از نام آن برمي آيد، شرح اخلاق ناصري است و سعي شده كتاب به جملات و واژه‌هاي ساده تر بيان شود. همچنين اشعار و عبارت هاي عربي را ترجمه شده، كتاب را به زبان روزگار خويش درآورده و آن را درسال 1051 ه.ق. پيشكش بارگاه شاه صفوي نموده است. هدف:اين مقاله به معرفي نويسندۀ توضيح الاخلاق، روش او در شرح نويسي، سبك كتاب و مقايسۀ آن با اخلاق ناصري مي پردازد. روش:اين پژوهش بر اساس مطالعۀ كتاب ها و متون و نسخ خطي به روش كتابخانه اي و يادداشت برداري صورت گرفته است. دستاورد كلي: توضيح الاخلاق از ديدگاه محتوايي تفاوت بارزي با اخلاق ناصري ندارد. بسياري از خصوصيات سبكي دوره صفوي چون كاربرد نادرست وجوه وصفي، حذف فعل بدون قرينه، تشيع گرايي و نمود آن در اين اثر ديده مي‌شود. با اين همه نويسنده چونان امانتداري امين پا به پاي اخلاق ناصري گام برمي دارد و هرگز از آن چيزي نمي كاهد.