هنجارگريزي معنايي در اشعار ابتهاج (مطالعه موردي: دفتر شبگير و يادگار خون سرو)

گذر از قواعد صرفي و نحوي زبان و شكستن آن، پيام جديدي به مخاطب منتقل مي سازد. در زبان ادبي عدول از هنجارها و قواعد زباني بسامد بالايي داشته و معمولاً شاعر يا نويسنده با گذر از اين قواعد به‌طور آگاهانه و ارادي، معنا و مفهوم موردنظرش را در ذهن خوانندۀ اثر به‌صورت برجسته و پررنگ مي نماياند. از شيوه هاي برجسته سازي زبان «هنجارگريزي» بوده كه در مكتب فرماليسم روس مورد توجه و بررسي قرارگرفته است. و از آنجايي‌ كه در ادبيات معاصر ما و با ورود شعر نو هنجارگريزي ظرفيت بيشتري پيداكرده، به بررسي نمود هنجارگريزي معنايي در دو دفتر از اشعار نوي شاعر معاصر، هوشنگ ابتهاج، پرداخته‌ شده است. به اين ترتيب، در اين مقاله پس از توضيح اجمالي انواع هنجارگريزي در زبان، هنجارگريزي معنايي در دو دفتر «شبگير» و «يادگار خون سرو» ابتهاج مورد بررسي قرارگرفته تا با شيوۀ اين شاعر در استفاده از هنجارگريزي براي برجسته‌سازي در شعرش آشنا شويم. نتيجۀ حاصل ازين بررسي گوياي آن است كه ابتهاج از تشبيه و در مرحلۀ پس از آن از استعاره و تشخيص بيشترين بهره را در هنجارگريزي معنايي برده است.