پديده چيرگي قدرت بر فرهنگ

فرهنگ بر اساس تعريف هردر، مجموع آفريده هاي انساني در طول تاريخ است. با اين تعريف همه آنچه كه در طول زمان براي رفع نيازهاي مادي يا معنوي، فردي يا اجتماعي، ساخته و آفريده شده‌اند، از اجزاء و مقومات فرهنگ‌اند. با اين مبنا دولت در انحاء صورتها، مناسبات اقتصادي در شكلهاي مختلف و علوم و تكنيكها نيز از اجزاء و مقومات فرهنگ‌اند. فرهنگها با گذشت زمان منبسط‌ و فربه‌تر مي شوند. يكي از پديده هايي كه در دهه هاي اخير بيشتر مورد تأمل قرار گرفته، نحوه انبساط يافتن فرهنگ در دوران مدرن و معاصر است. در دوران ماقبل مدرن و حتي تا قرن نوزدهم، اساسِ رشد و بسط فرهنگ، انديشه و ابتكار انسانها بوده است. اما با نقش جديدي كه تكنيك در زندگي پيدا كرده و بسط دولت مدرن و شكل‌گيري مناسبات جديد اقتصادي كه در قالب فرهنگ جهاني بروز و نمود يافته، هر چه گذشته نقش تفكر و ابداع و ابتكار انسانها كمتر شده، و نقش دولت، مناسبات اقتصادي و تكنيك، افزايش يافته است. امروزه با تكيه بر اصطلاح قدرت ، آن گونه كه برخي فلاسفه مانند نيچه و فوكو به كار برده اند، مي توان از سيرِ رو به افزايش چيرگي قدرت بر فرهنگ سخن گفت. در اين مقاله برخي از اسباب، وجوه و نتايج پديده غلبه قدرت بر فرهنگ بررسي مي شود. كليدواژه‌ها: فرهنگ، قدرت، تكنيك، توسعه، نيچه