انگلستان و پايه گذاري سنگ بناي كمربند حايل در بلوچستان

مرزهاي شرقي ايران به ويژه در بلوچستان از نخستين مرزهاي ايران به مفهوم جديد آن در جغرافياي سياسي است كه در شكل گيري آنها عوامل مختلفي تاثير گذار بوده است . علاوه بر شرايط داخلي كه بر وضعيت حقوق سرزميني ايران و تعيين حدود مرزهاي موثر بود ، اوضاع بين المللي و سياست هاي فرا منطقه اي ، عامل اصلي تعيين مرزهاي شرقي بود . تسلط انگلستان بر هند و متاثر بودن سياست هاي انگليسي ها در غرب آسيا از اين وضعيت ، تاثيرات جدي بر تحديد حدود اين ناحيه داشت . نگراني انگليسي ها از خطرات احتمالي از سوي روسيه ، موجب طرح مسئله شرق يا بازي بزرگ گرديد . انگليسي ها در چنين وضعيتي سياست ايجاد كمربند حايل را طراحي كردند و براي اجراي اين سياست ، برنامه هاي مختلفي طراحي و اجرا كردند تا بيشترين امنيت براي هندوستان تأمين شود. در اين نوشتار اين مسئله مطرح شده است : اقدامات مهم انگليسي ها براي اجراي سياست كمربند حايل در بلوچستان چه بود ؟ براي پاسخ به اين سئوال به منابع اصلي آن دوره و به ويژه اسناد مراجعه شده است . بررسي منابع و شواهد موجود ضمن آن كه به روشن شدن سياست هاي انگليسي در آن دوره در بلوچستان انجاميده ، تعيين حدود مرزهاي ايران در بلوچستان را مهم ترين نتيجه ي اجراي سياست كمربند حايل دانسته است.