امكان درك مصالح و مفاسد احكام شرعي با تأكيد بر احكام جزايي

يكي از مباحث پيچيده و بحث انگيز در حوزه احكام شرعي، بحث امكان درك مصالح و مفاسد احكام است. دانشمندان و فقيهاني كه پذيرفته اند كه احكام اسلام تابع يك سلسله مصالح و مفاسد است، در اين خصوص كه آيا مي توان به مصالح و مفاسد احكام شرعي پي برد و آنها را درك نمود يا خير اختلاف كرده اند. موافقان بر اين باوراند كه درك مصالح و مفاسد احكام شرعي توسط انسان هاي آگاه ذي صلاح امكان پذير است. بديهي است كه پذيرش اين ديدگاه، دست كم در امور كيفري مي تواند واجد آثار مهمي باشد و به فقه جزايي توانمندي بيشتري در برخورد با معضلات اجتماعي به ويژه امور مستحدثه اعطا كند. از اين رو، مقاله حاضر با استفاده از روش توصيفي-تحليلي به بررسي اين موضوع پرداخته و به اين نتيجه رسيده است كه حجيت و كارايي عقل را در درك مصالح و مفاسد احكام الهي با تكيه بر دلايل متعدد قرآني و روايي و نيز عقلي مي توان اثبات نمود. بنا بر اين، يكي از لوازم تدوين و وضع قوانين مؤثر و كارآمد جزايي، تلاش براي شناسايي علت جعل هر يك از احكام شرعي مكشوف است