فضيلت ايثار و فداكاري در شاهنامه بر اساس نظريه فضيلت ارسطو

ادبيات حماسي، در تربيت اخلاقي جامعه نقشي مهم دارد و شاهنامه¬¬¬¬¬¬ي فردوسي به عنوان حماسه¬¬¬¬¬¬اي ملي، در پرورش فضائل اخلاقي، به ويژه در بين ايرانيان همواره نقش-آفرين بوده¬است. يكي از اين فضائل، ايثار و فداكاري است. براساس پژوهش حاضر، نمودهاي فضيلت ايثار و فداكاري در شاهنامه ذيل دو مورد قابل تقسيم است: نخست ايثار آبرو و اعتبار و دوم ايثار جان است. براي تبيين اين موارد از نظريه فضيلت اخلاقي ارسطو يا سه گانه¬ي دانش، عاطفه و اراده به عنوان چارچوبي تئوريك و فلسفي استفاده گرديده¬است و براي هر يك از اين دو مورد ، شواهد كافي از شاهنامه انتخاب و نقل گرديد. بررسي حاضر نشان مي¬دهد كه مفهوم ايثار و فداكاري در هرسه حيطه¬ي ذكرشده، در شاهنامه به كار رفته است، بدين معنا كه حماسه پردازي چون فردوسي با آگاهي دادن، ايجاد انگيزه و نمايش فداكاري در صحنه¬ي عمل، زمينه را براي ترويج و پرورش فضيلت ايثار و فداكاري به مثابه كنشي اخلاقي فراهم كرده¬است و كار او در اين خصوص مبنايي فلسفي و تربيتي دارد. روش ما در مطالعه و بررسي اين پژوهش به شيوه¬¬ي تحليل محتواي كيفي صورت گرفته است.