بررسي اسطوره‌اي سرما در شاهنامة فردوسي

اگرچه امروزه دانش بشر، برهان‌هاي علمي براي هر يك از پديده‌هاي طبيعي ارائه مي‌دهد، اما در اعصار كهن، اين پديده‌ها را قواي فكري آميخته با تخيّل تبيين مي‌كرده است. از اين رو، بيشتر اساطير و اديان كهن انساني، ريشة طبيعي دارند و تحت تأثير محيط جغرافيايي، تغيير و تكامل يافته‌اند. باورهاي مردم ايران كهن نيز از اين قاعده مستثني نبوده است. سرما و زمستان، يكي از اين پديده‌ها مي‌باشد كه دشواري‌هاي فراواني را بر اين مردم تحميل مي‌كرده است. بر همين اساس، در اساطير و اديان كهن ايراني نسبت به اين پديدة طبيعي ديدگاهي منفي و خصمانه شكل گرفت؛ و با توجه به ردّ پايي كه اساطير در متون حماسي باقي مي‌گذارند، اين ديدگاه به متون حماسي، از جمله شاهنامة فردوسي نيز راه يافت. اين پژوهش بر آن است تا با ريشه‌يابي پديدة سرما در باور ايرانيان باستان، نمود آن در اساطير اين قوم و سپس نفوذ آن را در شاهنامه، اثر سترگ حماسي فارسي، بررسي و تحليل كند. نتيجه اين مي‌شود كه تركيباتي مانند سردباد، سرد سخن گفتن، و اموري چون جادو و جادوگري اهريمني و ... در متن شاهنامه، همگي ريشه در باورهاي اساطيري ايرانيان كهن نسبت به سرما داشته