مقايسه تطبيقي جهاد در انديشه حضرت امام خميني و رهبران جهادي و تأثير آن در پيشرفت

جهاد از مفاهيم اصلي و غير قابل انكار در دين مبين اسلام است و خداوند متعال براي جهادگران خود اجر و ثوابي بي نظير در نظر گرفته است، متاسفانه در مباحث توسعه و پيشرفت امروزه كمتر نگاه علمي و دقيقي به مفهوم جهاد شده است، و جهاد امروزه به عنوان يك ضد ارزش معرفي گرديده است، در اين چارچوب است كه متاسفانه تفاسير غلط از مفهوم آن موجب عمليات‌هاي خرابكارانه و ناشايسته در دوران اخير شده است، مي‌توان اميد داشت با نگاه دقيق به جهاد، آنرا به عنوان يكي از ياپه‌هاي ارزشمند براي توسعه و پيشرفت قلمداد كرد. اين مقاله در پي بررسي تطبيقي مفهوم جهاد در انديشه امام خميني و مناديان گروه‌هاي جهادي است و قصد دارد به اين سوال پاسخ دهد كه: جهاد در انديشه حضرت امام خميني و رهبران جهادي چه تفسير مي شود و چه رابطه با پيشرفت دارند؟ اين تحقيق با روش اسنادي و كتابخانه‌ايي به اين نتيجه رسيده كه جهاد از منظر امام خميني از دو منظر عرفاني و فقهي قابل بررسي است، امام خميني تحت مشرب عرفاني خود جهاد اكبر را جهاد با نفس دانسته و آنرا سنگ بناي اوليه پيروزي و پيشرفت براي انسان در تمام مراحل زندگي معرفي مي‌كند، در ديدگاه فقهي امام خميني جهاد به دونوع ابتدايي و تدافعي تقسيم بندي و براي هر يك از آنان شرايط و ويژگي‌هايي معرفي مي‌گردد، اما از نگاه رهبران جهادي مفهوم جهاد به عنوان ابزاري تلقي مي‌شود كه براي پيشرفت و مقابله با عقب ماندگي جوامع خود تفسير مي‌شود. رهبران گروههاي جهادي با ايدئولوژيك كردن جهاد آنرا به صورت استراتژي نظامي براي رسيدن به اهداف خود تفسير مي‌كنند و حدود و مرز آنرا در اسلام از بين برده‌اند. علت برداشت متفاوت اين گروه‌ها از جهاد را مي‌توان در اثر متغيرهاي اجتماعي، سياسي دانست. پس مي‌توان گفت كه رابطه جهاد و پيشرفت از دو منظر ايجابي يعني خلق انساني كه به دنبال پيشرفت و تكامل است و از ديدگاه سلبي به معناي از بين بردن عواملي كه مانع پيشرفت و تكامل انسان شده‌اند را تفسير نمود.