مقايسه الگوهاي مكاتب عمده توسعه با الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت

دستيابي به يك الگوي بومي و مبتني بر مختصات ملي-ارزشي بدون توجه به تجربيات و الگوهاي فكري ديگر غير ممكن است؛ چراكه نه تنها بهره‌گيري از تجربيات ساير ملل و جوامع يك رويه عقلي است، بلكه در دين اسلام و قرآن كريم نيز بررسي تاريخ و تجربه اقوام گذشته و ديگر ملت‌ها مورد تأكيد قرار گرفته است. لذا مطالعه حاضر محتواي متن پيش‌نويس الگوي اسلامي-ايراني پيشرفت را بررسي نموده و آن را با رويكرد مكاتب عمده مطرح در توسعه مقايسه نموده و ضمن تذكر مواردي از پايه‌هاي علمي پيش‌نويس، به ارائه راهبردهاي اصلاحي در مسير آتي الگو نيز پرداخته است. البته با توجه به اينكه تعداد نظريه‌پردازان توسعه زياد و متنوع هستند، لذا اين مطالعه براي مقايسه، به مكاتب عمده توسعه متمركز شده است. مكتب نوسازي، وابستگي، نظام جهاني، نظريه توسعه ماركس، نظريه دور باطل فقر، نظريه‌هاي توسعه متعادل و نامتعادل، نظريه‌هاي مبتني بر جامعه و برابري، تئوري دوگانگي، مكتب نهادگرايي و ساختارگرايي، نظريه فشار بزرگ، مكتب پساتوسعه از جمله مكاتب و نظريات مورد بررسي اين مقاله بوده كه با الگوي اسلامي-ايراني مقايسه شده است. نتايج حاكي از آن است كه تفاوت‌ها بيشتر در حوزه مباني، آرمان، رسالت و افق بوده است اما در حوزه تدابير بايد از دستاوردهاي ساير تجربه‌ها بهره برد. مواردي از اين موضوعات شناسايي و تأكيد شده است كه به بكارگيري آن مي‌توان مسير بهتري براي الگوي پيش‌بيني نمود.