نگرشي بر تهذيب اخلاق در كليله و دمنۀ ابن مقفّع

كليله و دمنه اثري ادبي- تمثيلي است به زبان حيوانات كه در قرن دوّم هجري به قلم عبدالله بن مقفّع اديب فرزانۀ ايراني، با هدف اصلاح اوضاع اجتماعي و سياسي عصر خود، از زبان پهلوي به زبان عربي ترجمه گرديد. جهان‌بيني حاكم بر اين كتاب مبتني بر خردورزي، دورانديشي، دادپيشگي و چاره‌انديشي است. ما در اين جستار با روشي توصيفي-تحليلي برآنيم مهم‌ترين پيام‌ها و پندهاي اخلاقي اين اثر ادبي را در ترجمۀ ابن مقفّع مورد بررسي قرار دهيم. در اين راستا به مسائلي چون پرهيز از هواي نفس وخيانت وحرص ،دل نبستن به دنيا،علم آموزي ،رازداري و... پرداخته مي‌شود. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه مسأله تهذيب اخلاق يكي از درونمايه‌هاي اصلي اين كتاب است. بسياري از داستان‌هاي كتاب به اين اعتقاد به رشته تحرير درآمده است كه عبور از بيماري‌هاي نفساني و تيرگي‌هاي شيطاني و آراستگي به اخلاق نيكو و لطافت فضايل و مكارم، انسان را قادر مي‌سازد كه به دريافتش از خود و خالقش روشني بخشد و در مسير رشد و هدايت، حجاب‌هاي راه را در نوردد و واقعيت را آنچنان كه هست، درك كند.