استفاده از ظرفيت حج در پيشبرد نهضت اسلامي

در جريان نهضت اسلامي روحانيون كه از نيمه سال1341 آغاز گرديد، رويارويي با حكومت پهلوي به صحنه تبليغات سياسي كشانده شد. در مقابل دستگاه تبليغاتي رژيم پهلوي، بيدار سازي اقشار مختلف و آگاه ساختن آنها از سياستهاي ضدملي و ضد اسلامي حكومت و به صحنه درآوردن آنها بخشي از تلاش روحانيت و رهبري نهضت را به خود اختصاص داد. با توجه به صبغه مذهبي نهضت، گسترش آن پس از تبعيد امام خميني و رساندن پيام رهايي بخش به مردم، مستلزم بهره برداري از ظرفيت هاي مشروعي بود كه در نهادهاي ديني و مذهبي وجود داشت مانند استفاده ازايام و مناسبتهاي مذهبي يا اماكني چون مساجد و هياتهاي مذهبي. در زمرة مهمترين ظرفيت هاي تبليغاتي موجود در نهاد دين، مناسبت برگزاري مراسم حج از اهميت فوق العاده اي برخوردار است كه هر ساله تعداد زيادي از مسلمانان و ايرانيان در آن حضور مي يابند. در طول دوران مبارزه با حكومت پهلوي و در دوران تبعيد امام خميني، در راستاي هدف افشاي ماهيت رژيم پهلوي و بيدار سازي مردم ايران، مناسبت حج فرصت مغتنمي بود تا مخالفان مذهبي حكومت، به تبليغات سياسي بپردازند، هرچند كه اين نحو مبارزه نيز مشكلات و محدوديتهاي خاص خود را داشت. نحوه و چگونگي اين تبليغات و ميزان اثربخشي آن تا مقطع پيروزي انقلاب اسلامي، مورد توجه اين مقاله است كه با استفاده از روش توصيفي و كتابخانه اي(كتاب و اسناد) صورت گرفته است.