بررسي مباني و رويكردهاي تطبيقي در تفسير الاثري الجامع

يكي از مباحثي كه در قرون اخير به طور گسترده از سوي دانشمندان مسلمان مورد توجه قرار گرفته است تفسير تطبيقي است. اين تفسير تعريف ها، گونه ها، رويكردها، مباني و روش هاي متعددي دارد. يكي از گونه هاي تفسير تطبيقي، مباحث مقارنه اي بين المذاهب است كه شامل رويكردهاي مختلف است:1-رويكرد وحدت كامل: كه نه‌تنها مسائل تنش‌زا را مطرح نمي‌كند بلكه مسائل خاص مذهب خودش را هم مطرح نمي‌كند. 2-رويكرد سياست گرا: فقط تكيه‌بر مشتركات كرده و از طرح مسائل تنش‌زا پرهيز مي‌كند. 3-رويكرد تفكيك گرا: معتقد است اگر مرجعيت علمي اهل‌بيت را از خلافت جدا كنيم آن‌وقت اختلاف بين ما و اهل سنت حل مي‌شود. 4- رويكرد تبيين گراي تقابلي: تبيين گرا است ولي گونه‌اي مناظره اي و تقابلي دارد. 5-تبيين گراي فراگير يا گسترده: تمام قرآن را يكپارچه، بدون برجسته كردن مسائل اختلافي توضيح مي‌دهد و همان روش، منابع و اصولي كه درآيات مشترك به كار مي‌برد درآيات و مباحث اختلافي به كار مي‌بندد. مرحوم معرفت در تفسير الاثري رويكرد تبيين گراي گسترده يا فراگير را به‌كاربرده است و مباني عام و خاص تفسير تطبيقي را در آن رعايت كرده است. مباني خاص تطبيقي در اين تفسير سه قسم كلي است: 1-محقانه: كه شامل محقق بودن شخص مفسر، استفاده از منابع اصيل فريقين، آشنايي با مباني تفسيري فريقين و ريشه يابي نقاط افتراق مي شود. 2-مؤدبانه: هم در مدح ها و هم در نقد ها از هرگونه توهين و تحقير پرهيز شود. 3- منصفانه: عدم تقطيع روايات و نظرات و پذيرفتن نظر حق و صحيح بدون تعصب، نمونه هايي از يك تفسير منصفانه است.