سير تحول رديف از آغاز تا امروز

رديف يكي از عناصر مهم بلاغت ايراني است كه پيشينه آن به اشعار پيش از اسلام ميرسد. اين عنصر علاوه‌بر تأثير موسيقيايي، كمال بخش شعر و مايه قدرت نمايي شاعران در گذشته بوده است. همچنين در ايجاد تداعي معاني و خلق صور خيال شعري نقش اساسي دارد و شاعر از همنشيني قافيه و رديف ميتواند فضاهاي متنوع و مضامين مختلف بيافريند. اين عنصر اصيل ايراني است كمتر مورد توجّه شاعران و ناقدان قرار گرفته و غريب مانده است. اين نوشتار برآن است خاستگاه اصلي رديف و تحولات آن را در طول سير خود از جهت كمي و كيفي بررسي نمايند. در بررسي اوليه روشن شد كه رديف يكي از عناصر بلاغت ايرانيان است و پيشينه آن به اشعار ايران پيش از اسلام ميرسد اما كاربرد آن در حدود قرون پنجم و ششم و به خصوص در سبك عراقي به اوج خود ميرسد چرا كه قالب برتر سبك عراقي غزل است و بافت موسيقيايي غزل متناسب با به كارگيري رديف است. اما هر چه رديف به سمت شعر معاصر پيش ميرود كاربرد و نوآوري در آن نسبت به سبك عراقي كمتر ميشود چرا كه با ورود شعر نيمايي و تمايل به آزادي از قيد و بند وزن و قافيه توجه به رديف كمتر ميشود و آرايه تكرار جاي آن را ميگيرد.