نقش دولت در سياستگذاري فرهنگي در عصر جهاني شدن

فرهنگ در تعامل ميان افراد جامعه و گروه‌ها و معنادهي آنها به پديده‌ها شكل مي‌گيرد و در طول زمان ساخته مي‌شود. افراد و گروه‌ها در محيطي فيزيكي و ذهني به پديده‌ها معنا مي‌دهند و خود نيز از اين محيط تاثير مي‌پذيرند،‏ لذا فرهنگ ارتباط نزديكي با حوزه‌هاي مختلف زندگي انسان پيدا مي‌كند و از اين زاويه فرهنگ به مثابه پديده‌اي سياسي تلقي مي‌شود. وقتي نظام سياسي حاكم به سياستگذاري در حوزه فرهنگ مبادرت مي‌ورزد،‏ ناظر به اين معناست كه به نوعي دنبال بازتعريف و بازتوليد قدرت سياسي خود در حوزه فرهنگ است. هر چقدر ساختار سياسي مسلط از ابزارهاي گوناگوني كه در اختيار دارد در جهت استيلاي هژموني فرهنگي خود كمك بگيرد،‏ در تكوين اين فرايند موثرتر عمل خواهد نمود. فرهنگ سياسي از اوايل دهه 1970 ميلادي به ادبيات سياسي راه يافته است. با حدود نيم قرن كه از ورود آن مي‌گذرد؛ هم چنان مفهومي مناقشه برانگيز است. در واقع عوامل تاثيرگذار بر پيدايش و شكل‌گيري،‏ تكوين و تحول فرهنگ سياسي و نيز تاثيرات آن بر ساختار سياسي از مباحث مورد توجه در اين مناقشه بوده است. بررسي رفتارهاي سياسي بازيگران اعم از نخبگان،‏ سياستمداران و توده‌ها بدون توجه به نگرش‌ها،‏ باورها و احساسات آنها نسبت به سياست و قدرت سياسي امكانپذير نيست،‏ كه اين بررسي بخشي از مدعاي فرهنگ سياسي است. جهاني شدن تاثيرات شگرفي كه بر ابعاد گوناگون زندگي داشته است و دولت‌ها در حوزه‌هاي مختلف تحت تاثير و نفوذ امواج آن هستند. در اين ميان حوزه فرهنگ به عنوان مهم‌ترين حوزه متاثر توسط انديشمندان مورد توجه بوده است. عام‌گرايي و خاص‌گرايي فرهنگي كه از عواقب جهاني شدن است،‏ نقش دولت‌ها را در اين عرصه تحديد مي‌كند. با عنايت به اين تحولات،‏ نقش دولت در روند سياستگذاري فرهنگي در سال‌هاي اخير با چالش‌هاي عديده‌اي مواجه بوده است،‏ كه در اين مقاله مورد بررسي قرار مي‌گيرد.