بررسي و تحليل استعاره هاي مربوط به اشخاص درباري در خمسه نظامي براساس ديدگاه استعاره شناختي

نظامي از جمله شاعران سبك آذربايجاني است كه اگرچه ارتباط چنداني با دربار شاهان نداشت؛ اما نگرش¬ها و ذهنيّت¬هايي كه ميراث شاعران پيش از او بود، موجبات اين را فراهم آورد تا او نيز خواه ناخواه، تحت تاثير گفتمان درباري و عناصر مرتبط با آن قرار بگيرد؛ به گونه¬¬اي كه عناصر درباري و صورخيال مخصوص به اين نوع گفتمان، در شعر او بسامد قابل توجهي پيدا مي¬كند و تاثير به سزايي بر شعر او مي¬گذارد. با توجه به همين موضوع، در پژوهش حاضر با اعتقاد به كارآمد بودن مطالعه¬ي شناختي در فهم و درك بهتر نظام فكري و انديشگاني نظامي گنجوي، تلاش شده است تا ساختارهاي استعاره¬پردازي، شاكله¬ها¬ و آن عواملي كه باعث ايجاد استعاره¬هاي مربوط به اشخاص درباري در ذهن نظامي مي¬شود، نشان داده شود. از همين رو در مسير پژوهش تلاش شد تا با مطالعه و بررسي دقيق استعاره¬هاي شناختي و دو سويه¬ي آنها، نحوه¬ي داد و ستد بين قلمروهاي مورد نظر نمايان شود. مهم¬ترين نتيجه¬ي اين پژوهش اين است كه ثابت كرد، بخش اعظمي از نظام استعاره¬پردازي نظامي، مربوط به نظام درباري مي¬شود، گفتماني كه باعث خلق كلان¬استعاره¬ها و به تبعيت از آن خرده¬استعاره¬هاي بسيار و همچنين استعاره¬هاي ساختارمند، در خمسه نظامي گشته است.