صفات دل در مثنوي

دل به عنوان لطيفه ي روحاني وجود آدمي از لطافت و حساسيت ويژه اي برخوردار است كه بلافاصله تحت تأثير صفات و عوامل بيروني و دروني قرار مي گيرد. مولانا در مثنوي معنوي صفاتي را براي دل بيان نموده است كه در اين پژوهش به روش توصيفي و تحليل متن، مورد بررسي قرار گرفته و نتايج تحقيق بيانگر آن است: صفت صدق و راستي دل، نزد مولانا از اهميت زيادي برخوردار است و بيشتر از ساير صفات دل در مثنوي به آن اشاره كرده است او از صافي، روشني و صفاي دل سخن مي گويد و شرط صاف شدن دل را مجاهده ي با اخلاص مي داند. از نظر او صبر، دل را صافي مي كند و خلوت نشيني باعث ايجاد صفاي دل مي گردد و روشني دل و ضمير را، برتر از ظاهر توصيف مي كند و ارزش غم در نزد او از آن جهت است كه هر چه را كه از دل بگيرد بهتر از آن را جايگزين مي سازد و جايگاه آن ، دل بندگان خوب خداست.زيباترين صفت دل ، سوز دل است ، از آن جهت كه به آن صفا و پاكي بخشيده و باعث روحاني و معنوي شدن دل مي گردد و آن سوزي را داراي ارزش مي داند كه از آتش دل عشق حاصل شده و سرچشمه اش درياي عشق الهي باشد ، خوشي را باعث بسط و گشادگي دل مي داند كه بر آن تأثير مثبت مي گذارد. مولوي دل را پيامبري مي داند كه به دنبال صيد حقيقت است و خالي بودن دل ، از علايق دنيوي و هواهاي نفساني را جزو صفاتي مي داند كه باعث تصفيه و تزكيه ي دل مي شود.