ديدگاه محمد بن اسحاق ابن نديم درباره دانش و علوم قديم

محمد بن اسحاق ابن نديم، دانشمند قرن چهارم هجري قمري و صاحب الفهرست، در متن خويش از موضوع علم و علوم قديم در تمدّن اسلام به وسعت سخن رانده است. در اين كتاب به نقل از متون متفاوتي در حوزه‌هاي طبيعيات و منطق؛ رياضيات و موسيقي؛ طب و ترجمه‌ها و تفسير‌هاي پيشينيان تا به ايام حيات وي موضوعات چندي طرح شده است. اينكه علم در گذشته نسبت به دنيا و شئون آن چگونه بوده و مواضع عالمان در زمينه بيان و تفسير علوم قديم مبتني بر چه استنباط‌هايي بوده از منظر ابن نديم جايگاهي شايسته و در خور دارد. در اين مقاله كه به روش كتابخانه اي جمع آوري شده است، بر آن است كه با رجوع به متن الفهرست جنبه‌ها و ديدگاه‌هاي علم از نظر صاحب اثر مورد توجّه قرار گيرد و به بيان ديدگاه‌هاي وي اشاره شود.