بررسي اجتماعيات در آثار شيخ احمد جام

ادبيات به عنوان عالي ترين شكل تبلور انديشه و فكر بشري همچون آينه اي است براي نشان دادن واقعيات و تحولات اجتماعي، فرهنگي در اعصار مختلف و از اين روست كه پژوهشگران جامعه شناسي، ادبيات هر عصر را دستماية مطالعات خود قرار مي دهند. در ميان بزرگان ادب ايران، شيخ احمدجام عارف و شاعر قرن پنجم و ششم موقعيتي ممتاز دارد. وي به نقاط بسياري سفر كرد و اعتبار و نفوذي گسترده در ميان طبقات مختلف جامعه داشت. وي با اقشار مختلف مردم از هر صنف و گروه و دين و آيين مراوده داشت؛ از اين رو آثارش سرشار از موضوعات گوناگون اجتماعي و فرهنگي است. در مقالة حاضر پس از مطالعة دقيق كليه آثار احمد جام و استخراج شواهد جامعه شناختي به نقد و بررسي اين نمونه ها پرداخته ايم. نتـايج اين پـژوهش آشكار مي نمايد كه شيخ احمدجام از اغلب موضوعات اجتماعي آگاهانه در آثار خود استفاده نموده و در خلال آنها انعكاس وضعيت اجتماعي و فرهنگي جامعه خود را مد نظر قرار داده است. هدف از اين نوشتار بررسي آثار احمد جام از جنبه هاي اجتماعي و فرهنگي است و براي نيل به مقصود نگارنده بازتاب مهم ترين مقوله ها و ابعاد فرهنگي و اجتماعي از قبيل اوضاع ديني ، اوضاع اجتماعي و اوضاع صوفيه را در آثار اين بزرگوار جمع آوري و تحليل نموده است.