محدوديت‌هاي حاكميت اراده در شروط ضمن عقد نكاح

شروط ضمن عقد ازدواج تعهداتي است كه در حين ازدواج با توافق زن و شوهر وارد مفاد قرارداد ازدواج آن‌ها مي‌شود. اين شروط را مي‌توان در سند رسمي ازدواج ذكر كرده و با امضاي دو طرف رسميت داد. اين شروط در قانون ذكر نشده‌اند و به انتخاب طرفين چه در هنگام ازدواج و چه پس از آن انتخاب مي‌شوند. با امضاي سند ازدواج، زن برخي از حقوق مدني و معنوي خود همچون حق سفر، داشتن شغل، انتخاب محل زندگي و مسكن، ولايت بر فرزندان و جدايي از همسر (طلاق) را از دست مي‌دهد و حقوق مادي همچون مهريه و نفقه را به دست مي‌آورد. معمولاً از شروط ضمن عقد براي تغيير اين آثار حقوقي ازدواج استفاده مي‌شود. در سند ازدواج امروزي در ايران، تعدادي شرط اضافي براي رفع برخي از اين نابرابري‌ها چاپ شده‌است كه شروط ضمن عقد خوانده مي‌شوند و بايد امضاي دو طرف پاي آنها باشد تا بعداً قابل اجرا باشند. اما شرط‌هاي كنوني در مواردي كافي دانسته نشده‌اند و شروط ضمن عقد بيشتري نيز قابل درج در سند هستند كه بايد با عبارات دقيق قانوني نوشته شوند (در صورت ذكر نشدن برخي عبارات خاص حقوقي از حيث اعتبار خارج است و نمي‌توان به آنها استناد كرد).