انعكاس جريانات سياسي و اجتماعي انقلاب مشروطه در شعر ايرج ميرزا

با برقراري نظام مشروطه ساختار جامعه ايران از لحاظ سياسي، اجتماعي و اقتصادي دگرگون شد و اين دگرگوني بر ديدگاه فكري و اجتماعي صاحبان ‎انديشه تاثير عميقي نهاده و موجب تحول عظيمي در زمينه‎ اغراض ادبي اين دوره گشته است. از اين رو مضامين جديدي در مقايسه با مولفه‎هاي پيشين وارد شعر مشروطه شده و شاعران اين دوره را به سوي جريانات سياسي و اجتماعي حال حاضر خود سوق داده است. از جمله شاعراني كه جريانات سياسي و اجتماعي دوره مشروطه در كاربست ادبي وي تاثير نهاد و به صورت چشمگيري در اشعار وي تبلور يافت، ايرج ميرزا است كه وي در كنار اشعار احساسي و تربيتي، مضامين خود را به دور از محافظه‌كاري در بيان مسائل سياسي و اجتماعي جامعه خود ابراز نموده است. از مهمترين جريانات سياسي و اجتماعي انقلاب مشروطه در شعر ايرج ميرزا عبارت‌اند از: قرارداد 1907 ميان روس و انگليس، اشغال جنوب ايران توسط انگليسي‎ها، تاسيس محافل و انجمن‏هاي روشنفكري، بي‎كفايتي و ناكارآمدي بزرگان كشور، سفرهاي اروپايي شاهان قاجار، حضور مستشاران امريكايي، انتقاد از مردم جامعه، انتقاد از حجاب، و سرانجام به فراخواني برخي از شخصيتهاي سياسي. اين پژوهش با تكيه بر روش توصيفي- تحليلي برآن است تا با يافتن روزنه‌هاي مورد انتقاد ايرج ميرزا نسبت به اوضاع سرزمين خود، به تبيين ديدگاه و تصاوير شعري وي نسبت به برجسته‌ترين مولفه‌هاي سياسي و اجتماعي دوره مشروطيت بپردازد