روش‌شناسي نوآوري علمي در نگاه مقام معظم رهبري

ارائه روش و راهكار براي پويش علمي يكي از دغدغه‌هاي بسيار مهم فيلسوفان علم در چند دهه اخير است. گرچه برخي اصولاً حركت علم را فاقد چارچوب و نظم مي‌دانند و بر اين باورند در مقام كشف مجهول نمي‌توان به معيار روش‌شناختي واحدي رسيد. اما با اين و جود حركت علمي اگر در مسير مناسبي قرار نگيرد منجر به نوآوري علمي نخواهد شد. ارائه راهكار روش‌شناختي دقيق براي حصول اين نتيجه يكي از دغدغه‌هاي اين پژوهش است. در فرمايشات مقام معظم رهبري بارها مسئله نوآوري علمي مطرح شده است. به عنوان نمونه ايشان مقصود از نوآوري علمي، در علوم انساني را صرفا ارائه چند نظريه در كنار نظريه‌هاي ديگران نمي‌دانند. از ديدگاه ايشان هدف اصلي اين حركت، فتح قله‌هاي علمي جهاني و رسيدن به مرجعيت علمي است، و آنچه اهميت دارد اين است كه به اين حركت علمي بايد با همه توان، نيرو رساند. در تحليل اين نكته‌ها مي‌توان به منابع ارزشمندي از روش‌شناسي نوآوري علمي دست‌يافت كه كمتر بدين شكل جامع به آن پرداخته‌شده است. روش انجام پژوهش توصيفي تحليلي است داده‌ها از راه بررسي اسناد و سخنراني‌ها گردآوري شده و روش تجزيه و تحليل داده‌ها از روش جستار بندي داده‌ها انجام‌گرفته است. در اين نوشتار كوشش بر آن است كه تعريف خلاقيت، علم، پيشرفت، باورهاي رسيدن به خلاقيت، راه‌هاي رسيدن به نوآوري علمي، همچنين موانع حركت علمي، و دستاوردها نوآوري علم، از ديدگاه رهبري موردبررسي قرار گيرد. رويهمرفته مهم‌ترين يافته‌ها نشان داده است كه نبود هم‌وزني در فضاي علمي جامعه يكي از موانع اين نوآوري علمي است. فرهنگ خفقان و جمود از يك جهت و پذيرش بي چون و چرايي انديشه هاي غربي از موانع كليدي در نوآوري علمي است.