اشتراكات و تفاوت‌هاي حقوق بشر و حقوق شهروندي در ايران

حقوق بشر، دربرگيرنده حقوق و امتيازاتي است كه بشر بنا به موجوديتش در يك جامعه انساني بايد از آن برخوردار باشد. حق آزادي دين و عقيده، حق متهم براي برخورداري از محاكمه عادلانه و حق مشاركت سياسي نمونه‌هايي از حقوق بشر هستند. اما حقوق شهروندي حقوق ملت در مقابل حاكميت و حقوق و امتيازات مردم در برابر حكومت و برخورداري بدون تبعيض از آن حقوق است. مفاهيم و موضوعات همسو، مشابه و گاه يكساني كه حقوق بشر و حقوق شهروندي بر آن تأكيد مي‌كنند، سبب شده است كه اين دو مفهوم بعضاً به جاي يكديگر به كار برده شوند، ولي در تفكيك مفهومي مرزهاي ظريفي ميان آن‌ها و دلالت موضوعي آن‌ها وجود دارد. بحث اصلي اين پژوهش به همين مسئله بر مي‌گردد. پرسش‌ اساسي كه اين تحقيق تلاش مي‌كند به آن پاسخ دهد، اين است كه حقوق بشر و حقوق شهروندي در پرتو نظام حقوقي ايران چه اشتراكات و تفاوت‌هاي را بر مي‌تاباند؟ فرض بر اين است كه حقوق بشر و حقوق شهروندي به لحاظ تأكيد بر موضوعات مشابه و بعضاً طي‌كردن سير تاريخي مشترك و وابسته بودن به دولت براي تضمين آن‌ها به هم شباهت دارند، اما از جنبۀ دايرۀ مخاطبان آن‌ها، تعريف مفاهيم و موضوعات و ضمانت اجرا و الزام‌آوري از يكديگر متمايز مي‌شوند.