حق برخورداري از وكيل؛ جلوه‌اي از حقوق شهروندي

حقوق شهروندي در گستره قضايي جلوه‌ها و مظاهر متعددي دارد كه يكي از بارزترين آن‌ها، «حق برخورداري از وكيل» است. به موجب اين حق، افراد مي‌توانند در سراسر مراحل يك دادرسي، از حضور وكيل در كنار خود استفاده كنند و در صورت عدم توانايي نيز، بايد امكان حضور وكيل رايگان براي آن‌ها فراهم شود. امروزه در يك «دادرسي عادلانه» كه دربردارنده‌ي مجموعه‌اي از اصول و قواعد جهت رعايت حقوق اصحاب دعوا در رسيدگي به دعواي آنان است، «حق برخورداري از وكيل» داراي اهميت و مورد توجه است. امروزه «دادرسي عادلانه» و لوازم آن از جمله «حق برخورداري از وكيل»، جزء جدائي ناپذير اسناد حقوق بشري محسوب مي‌شود. اين حق از ديرباز مور توجه بوده ليكن در دهه‌هاي اخير اهتمام به اين حق و تلاش جهت تضمين و رعايت آن رشد قابل توجهي داشته است. «حق برخورداري از وكيل» در اسناد معتبر بين‌المللي و منطقه‌اي مورد توجه قرار گرفته است. در حوزه ملي، هم در قانون اساسي و هم در قوانين عادي متعددي اين حق مورد تصريح و حمايت قرار گرفته كه نشان از اهميت و جايگاه والاي آن در نيل به يك «دادرسي عادلانه» دارد. بدين سان در پژوهش حاضر، «حق برخورداري از وكيل» به عنوان يكي از مظاهر و جلوه‌هاي حقوق شهروندي مورد بررسي قرار خواهد گرفت.