مولوي و تحول در غزل

تجدد واقعي در سنت شعر فارسي مستلزم خروج از اركان اصلي سنّت بود. از ميان سه ركن اصلي سنّت؛ تغيير در قالب و صورت كه برجسته ترين عنصر حدّ فاصل ميان نظر و نثر بود، آن هم در دوراني كه شعر، بيشتر هنري شنيداري محسوب مي شد، ناممكن بود. زبان نيز در نظام دستوري خود غير قابل تغيير بود و به خصوص نظام دستوري زبان ادبي و رسمي كه پشتوانه ي تاريخي و ادبي طولاني داشت، برخلاف زبان گفتاري به سختي تغيير پذير بود. تغيير تنها ميتوانست در دستگاه واژگانِ زبان رخ دهد كه آن هم تا حدّ زيادي تابع تجدد در معني و مضمون كلام بود. در شعر مولوي علاوه بر ساخت شكني هاي معمولِ ناشي از جهان بيني و تجارب عموميِ عرفاني، ساخت شكني ها و خلاف عادت هاي تازه و متنوع تري رخ مي دهد كه ناشي از تجربه هاي خاص اوست كه به هر خواننده اي امكان مي دهد كه انعكاس تمايلات خود را در آن ببيند و خواست هاي معنوي پنهان ذهن و روح خود را در آن كشف كند.