تحليلي بينامتني ميان عرفان عملي و روان درماني (با تكيه بر سروده هاي عطار و مولانا)

محور اصلي آثار ادبي و كاوش هاي روان شناختي و روان كاوي، تظاهرات روح پيچيده، شگفت انگيز و لايتناهي آدمي و تفسير عِليّ آن است. از ميان شاهكارهاي ادبي، نوع عرفاني به لحاظ عجين شدن و آميختگي باعشق الهي، بهترين جان داروي دغدغۀ روان هاي خسته است؛ از اين رو اگر اذعان كنيم ادبيّات، عرفان و روان شناسي از آغاز سلسله وار با هم مرتبط بوده اند، گزاف گويي نكرده ايم. از ميان شاعران معنا گرا، عطار و مولانا بي پروا از هر حكايت و تمثيلي كه در خور توجّه و ارزش نهادن نباشد، براي القاي معاني عميق فلسفي يا عرفاني بهره جسته و بيشتر از زاويه مباحث عرفاني به حكايات نگريسته اند؛ ولي ناخودآگاه و غير مستقيم توجّه خود را به مضاميني معطوف كرده اند، كه بعضي حتّي از نخستين گام هاي روان شناسي امروز به شمار مي آيد و عجيب اين است كه ايشان حقيقتاً فاقد آگاهي و شناخت نسبت به اصطلاحات روان كاوي و روان درماني آن هم به سبك و شيوه امروز هستند. موضوع اصلي اين جستار پاسخ به اين پرسش است كه آيا ميان عرفان عملي و روان درماني كه -دانشي كاربردي و مبتني بر يافته هاي روان شناسي است-رابطه اي بينامتني وجود دارد؟ پاسخ به اين پرسش مي تواند گامي در جهت كاربردي كردن عرفان عملي باشد كه همچون روان درماني مرتبط با درون آدمي است.