تصوير خيال آب در دفتر پنجم مثنوي معنوي

اين مقاله به بررسي بسامد واژه ي آب، صور خيال و انديشه هاي نهفته در وراي تصوير آب در مثنوي معنوي مولانا مي پردازد. آب با 993 مورد، پر بسامدترين واژه در ميان عناصر بي جان و جاندار طبيعت در شش دفتر مثنوي است. كاربرد 505 مورد واژه ي آب در ضمن تمثيل هاي مثنوي مبّين اين است كه تمثيل، تصوير خيال برگزيده ي مولانا در طرح انديشه هاي والاي اوست. بررسي سويه ي دوم صور خيال آب نشان مي دهد كه در وراي تصوير آب، غالباً امري انتزاعي و غير مادّي نظير حضرت حق،انبيا و اوليا، روح و ضمير انسان كامل، حقيقت، معرفت، وحي و مكاشفات عرفاني، عشق، توبه، ايمان، عمل صالح و ... است و به ندرت آب، تصويرگر امري مادّي بوده است. گِلابه، آب شور، شوراب و آب آتشين نيز از انواع آب در مثنوي است كه مولانا با نگرشي منفي آن را در تقابل باآب زلال قرار مي دهد و به مرزبندي ميان امور متشابه مي پردازد.