راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان در افراد سوءمصرف كننده مواد مخدر و افراد غيرمبتلا

سابقه و هدف: سوءمصرف مواد يك بيماري جسمي ـ روحي و رواني به شمار مي آيد كه به دليل ماهيت پيشرونده اش در همه ابعاد زندگي، سلامتي فرد، خانواده و جامعه را به خطر مي اندازد. در پژوهش حاضر به مقايسه ي راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان، در افراد سوءمصرف كننده ي مواد و افراد غير مبتلا (گروه شاهد) پرداخته شده است. مواد و روش ها: روش پژوهش توصيفي از نوع علي ـ مقايسه اي بود. جامعه ي آماري پژوهش شامل كليه ي سوءمصرف كنندگان مواد و افراد غير مبتلا شهر ايلام بودند. نمونه ي پژوهش شامل 200 نفر (100 نفر سوءمصرف كنندگان مواد مخدر و 100 نفر افراد غيرمبتلا) كه از نظر برخي متغيرهاي جمعيت شناختي همتا شده بودند، با هم مقايسه شدند. براي انتخاب افراد سوءمصرف كننده مواد از روش نمونه گيري در دسترس و افراد غير مبتلا از روش نمونه گيري خوشه اي استفاده شد. داده ها به كمك پرسشنامه تنظيم شناختي هيجان گارنفسكي و همكاران (2001)، جمع آوري و سپس با بهره گيري از شاخص هاي آمار توصيفي، آزمون t گروه هاي مستقل و تحليل واريانس از طريق نرم افزارspss تجزيه و تحليل شدند. يافته ها: طبق يافته هاي پژوهش حاضر، سوء مصرف كنندگان مواد مخدر در زمينه ي راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان تفاوت معني داري با گروه شاهد داشتند (003/0P=). همينطور، سوءمصرف كنندگان مواد مخدر از راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان منفي (021/0p=)، و گروه شاهد از راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان مثبت بيشتري استفاده مي كنند (019/0 P=). در مقابل، افراد سوءمصرف كننده ي مواد مخدر از قابليت تنظيم شناختي هيجان كمتري نسبت به گروه شاهد برخوردارند (003/0P=). و در مقايسه با گروه شاهد كمتر از راهبردهاي شناختي تنظيم هيجان مثبت استفاده مي كنند (019/0 P=). نتيجه گيري: نتايج اين بررسي بيان مي كند، استفاده از راهبردهاي تنظيم هيجان منفي بيشتر، از عوامل خطر زا براي سوءمصرف مواد مخدر است، و افراد معتاد نقائصي را در تنظيم شناختي هيجان نسبت به افراد غير مبتلا نشان مي دهند كه توجه به آن مي تواند در پيشگيري و درمان سوءمصرف مواد موثر باشد.