بررسي ژئوشيمي بنتونيت هاي فارس و كاربرد آنها در صنعت

در اين مقاله جهت بررسي و مطالعه بنتونيت هاي استان فارس، پنج منطقه انتخاب گرديد كه اين مناطق شامل مانيان، يرج و هكان از دشت جهرم ، سپيدان و جاده فراشبند-جم مي باشد. از هر منطقه نمونه برداري گرديده و نمونه ها در آزمايشگاه مورد مطالعات XRD, XRF,ICP و آزمايش تورم پذيري به روش آزاد، آزمايش تعيين دانسيته به روش موم گيري و مطالعات پتروگرافي قرار گرفتند. بر اساس نتايج حاصل از آزمايشات و مقايسه داده ها با داده هاي استاندارد بنتونيت مي توان گفت در منطقه سپيدان بنتونيت كلسيم بيشتر موجود بوده .بنتونيت سديم بيشتر در منطقه فراشبند مشاهده شده و مونت موريونيت معروف به خاك اسيدي در مناطق هكان مانيان و يرك مشاهده شده است. همچنين از بين تمامي نقاط مذكور بر اساس بالا بودن درصد عناصر اصلي سازنده مونت موريلونيت و همچنين وجود فاز ماژور در نمونه هاي منطقه يرك و بهترين نتايج حاصل از تورم پذيري خاك در اين منطقه ، برترين نمونه بنتونيت مورد آزمايش به منطقه يرك و بعد از آن در مرتبه دوم هكان و مانيان و در مرتبه سوم سپيدان و در آخرين مرتبه فراشبند گزارش مي شود. بر اساس كاربرد بنتونيت هاي مورد بررسي در 5 منطقه مورد مطالعه در منطقه سپيدان، بنتونيت كلسيم بيشتر در ماسه ريخته گري، جاذب‌هاي روغن و گريس، فيلتركردن و تصفيه، غذاي دام و حيوانات اهلي استفاده شده است. بنتونيت سديم در منطقه فراشبند در گلهاي حفاري، ماسه ريخته گري، گندله سازي، غذاي حيوانات، نيازهاي مهندسي سويل استفاده شده و مونت موريونيت معروف به خاك اسيدي در مناطق هكان مانيان و يرك در كف لانه‌هاي حيوانات خانگي، به عنوان جاذب گريس و روغن، روان سازي، ناقل رنگ و غيره استفاده مي شود.