بررسي تطبيقي روش چله كشي و بافت در مناطق فارسي و تركي

قاليبافي يك از هنرهاي اصيل ايراني است كه ريشه در فرهنگ و هنر مردم اين سرزمين دارد. بافت قالي از ديرباز در اكثر مناطق ايران صورت ميگرفته است و آداب و سنن هر منطقه، اين هنر ارزشمند را همواره تحت تأثير خود قرار داده است بهگونهاي كه هر منطقه داراي طرح، نقش و اسلوبِ بافت متفاوتي است كه ميتوان بر اساس آن،منشاء اين قاليها را مشخص نمود. يكي از شاخصههاي مهم مناطق مختلف قاليبافي ايران؛ روش چلهكشي و بافت آنهاست كه ميتواند بهعنوان يكي از وجوه تمايز مناطق فارسي باف و تركي باف مورد كنكاش واقع شود. در اين پژوهش سعي شده است به روش كتابخانهاي و ميداني انواع روشهاي چله كشي و بافت در مناطق فارسي باف و تركي باف مورد بررسي قرار گرفته و وجوه تمايز و تشابه آنها مشخص گردد و به سوالاتي نظير: انواع دارهاي مورد استفاده در بافت فارسي و تركي كدامند؟ از چه ابزاري براي بافت قالي در اين مناطق استفاده ميشود؟ انواع روشهاي چله كشي و بافت در مناطق فارسي و تركي ايران كدامند؟ تفاوت روش چله كشي و بافت در مناطق فارسي و تركي در چيست؟ پاسخ داده شود. يافتههاي تحقيق حاضر مؤيد اين نكته است كه براي بافت قالي در مناطق عشايري از دارهاي افقي )زميني( و روش چله كشي تركي استفاده ميشود. همچنين چله كشي و بافت در اكثر مناطق ايران به دو روش فارسي و تركي صورت ميگيرد. در روش فارسي، چلهكشي به طور مجزا در كارگاه صورت ميگيرد و سپس چله بر روي دار منتقل ميشود، براي بافت نيز از گره نامتقارن يا سنه استفاده ميشود. در روش تركي، چلهكشي بر روي دار انجام ميشود و براي بافت نيز از گره متقارن استفاده ميشود. استفاده از قلاب و سيخ پودكشي و نوع شيرازه پيچياز ديگر وجوه تمايز در روش چله كشي و بافت تركي است.