مقدمه‌اي بر شناخت زيلوي ميبد

شهرستان ميبد به‌واسطه‌ي استقرار در فلات مركزي ايران و دارا بودن آب و هوايي گرم و خشك، واجد ويژگي‌هاي اقليمي خاصي است كه هنر و صنايع دستي آن را از ساير مناطق كشور متمايز مي‌كند. از صنايع دستي شاخص اين منطقه مي‌توان به زيلوبافي اشاره كرد كه شناخت خاستگاه و پيشينه‌ي دقيق اين زيرانداز مردم كوير ميسر نيست؛ اما با توجه به كتيبه‌نگاري‌هاي زيلوها، قدمت آن‌ها قابل بررسي بوده و شاهدي است بر هنر-صنعت خاص نواجي مركزي ايران. از مواردي كه در كتيبه‌هاي زيلوها بافته و ثبت مي‌شده است؛ مي‌توان به نام بافنده و سفارش‌دهنده، تاريخ بافت، نام مكاني كه زيلو براي آن وقف شده و القاب دعايي اشاره كرد. زيلوي ميبد با توجه به خصوصيات هنري از قبيل نوع بافت، رنگ و طرح زيباي خود مي‌تواند مورد استقبال اقشار مختلف قرار گيرد. اما با توجه به احيا نشدن دستگاه‌هاي بافت، عدم تعليم بافندگان جوان، به‌روز نشدن دستگاه‌هاي بافت، عدم تطابق آن با صنعت بافندگي مدرن و... اين هنر-صنعت، در حال ركود است. اين مقاله از طريق مطالعات ميداني و كتابخانه‌اي سعي دارد با بررسي پيشينه‌ي زيلوبافي و معرفي طرح، رنگ، نقش و هم‌چنين چگونگي بافت آن، به معرفي اين هنر در حال نابودي مردم كويرنشين ميبد بپردازد.