لوازم فلسفي و الهياتي مهبانگ

پايان مرز فيزيك طبيعتاً آغاز مباحث فلسفي است كه از مصاديق بارز آن لحظات تكينگي است كه در آنجا قوانين نسبيت اينشتين و مكانيك كوانتوم شكسته مي شود. چون موضوع بحث از جسم واقع در مكان و زمان فيزيكي به موضوعي فلسفي و وجودي تغيير مي يابد. بحث در اينجا پيدايش زمان، مكان، قبليت عالم پيش از تكينگي، ابعاد هستي، پايان و انتهاي جهان، خودتنظيمي يا وجود خالق، خلق از عدم يا خلقت مستمر و .... كه از مباحث مهم فلسفي است. كه فيزيك داناني هم چون هاوكينگ و پن رز نيز چاره اي جز پرداختن به مباحث فلسفي مربوط به آن نداشتند.